تهیه‌کننده و بازبین محتوا: لیلا فرج زاده سر دفتر اسناد رسمی ۶۶۲ تهران | آخرین بروزرسانی: شهریور ۱۴۰۵
پاسخ کوتاه: برای تنظیم سند رهنی به اصل سند مالکیت ملک، قرارداد بانک یا شخص مرتهن، اصل کارت ملی طرفین، ثبت‌نام در سامانه ثنا و ثبت کدپستی در سامانه املاک و اسکان نیاز دارید. گواهی ماده ۱۸۷ دارایی و مفاصاحساب نوسازی معمولاً الزامی نیستند. جزئیات کامل را در ادامه بخوانید.
سند رهنی چیست؟
سند رهنی برای تضمین پرداخت یک دین یا انجام یک تعهد تنظیم می‌شود؛ مالی (معمولاً ملک) به‌عنوان وثیقه نزد شخص، بانک یا مؤسسه اعتباری (مرتهن) قرار می‌گیرد. در سند رهنی، برخلاف سند انتقال قطعی، مالکیت به مرتهن منتقل نمی‌شود و صرفاً وثیقه ایجاد می‌شود؛ به همین دلیل مدارک و استعلام‌های آن با سند انتقال قطعی متفاوت است.
مراحل ضروری قبل از مراجعه به دفترخانه
۱. ثبت‌نام در سامانه ثنا
اطلاعات لازم را در سامانه ثنا تکمیل کنید و تلفن همراه ثبت‌شده را برای دریافت کد تأیید هنگام احراز هویت همراه داشته باشید.
۲. ثبت کدپستی در سامانه ملی املاک و اسکان
کدپستی محل اقامت را پیش از مراجعه ثبت و تأیید کنید تا روند تنظیم سند رهنی با تأخیر مواجه نشود.
لیست کامل مدارک مورد نیاز سند رهنی
📌 مدارک الزامی سند رهنی
- اصل سند مالکیت ملک
- قرارداد بانک یا شخص مرتهن (مبنای تنظیم سند)
- اصل کارت ملی و مدارک هویتی راهن و مرتهن
- تلفن همراه ثبت‌شده در سامانه ثنا
- ثبت و تأیید کدپستی در سامانه املاک و اسکان
- در املاک در جریان ثبتی: بنچاق یا مدارک مربوط به جریان ثبتی
- اصل یا تصویر برابر با اصل گواهی پایان‌کار، حسب مورد
اگر مرتهن، بانک یا مؤسسه اعتباری باشد
قرارداد، معرفی‌نامه یا مدارکی که بانک ارائه می‌دهد لازم است؛ مبلغ تسهیلات، میزان وثیقه، مدت و نرخ بر اساس همان قرارداد در سند منعکس می‌شود.
استعلام مالکیت ملک
وضعیت ثبتی، مالکیت راهن و محدودیت‌های ثبتی ملک از طریق استعلام ثبتی توسط خود دفترخانه بررسی می‌شود؛ نیازی به تهیه شخصی این استعلام نیست.
آیا گواهی ماده ۱۸۷ دارایی و مفاصاحساب نوسازی لازم است؟
گواهی ماده ۱۸۷ قانون مالیات‌های مستقیم
خیر. سند رهنی موجب انتقال عین ملک نمی‌شود و با نسخ ماده ۱۸۷ به‌موجب قانون الزام به ثبت رسمی معاملات اموال غیرمنقول، این گواهی موضوعیت ندارد؛ همچنین تنظیم سند رهنی از مصادیق ماده ۴ قانون الزام (انتقال عین یا حق واگذاری محل) نیست.
مفاصاحساب نوسازی
این مدرک نیز الزام عمومی ندارد، مگر آنکه مرتهن بر اساس شرایط قراردادی خود آن را مطالبه کند.
شرایط خاص در تنظیم سند رهنی
اگر ملک قبلاً در رهن باشد
در صورت وجود رهن قبلی، حتماً موضوع را پیش از تنظیم سند به دفترخانه اعلام کنید؛ امکان رهن بعدی باید با توجه به وضعیت ثبتی و حقوق مرتهن مقدم بررسی شود.
اگر راهن، بدهکار اصلی نباشد
ممکن است شخصی برای تضمین بدهی دیگری، ملک خود را در رهن قرار دهد؛ در این حالت باید با اطلاع کامل از حدود تعهد، سند را امضا کند.
اگر یکی از طرفین شخص حقوقی باشد
مدارک احراز شخصیت حقوقی، سمت نماینده، صاحبان امضای مجاز و حدود اختیار آنان باید ارائه شود.
اگر سند توسط وکیل امضا می‌شود
وکالت‌نامه رسمی معتبر با حدود اختیارات کافی برای ترهین مال باید ارائه شود؛ پیش از مراجعه با سردفتر هماهنگ کنید.
اگر صغیر یا محجور در سند دخالت دارد
سمت و اختیار ولی، قیم یا نماینده قانونی و لزوم اخذ مجوزهای قانونی باید بررسی شود؛ پیش از هر اقدامی با دفترخانه مشورت کنید.
نکات مهم قبل از امضای سند رهنی
- قرارداد مبنای رهن را حتماً همراه داشته باشید.
- وضعیت بازداشت یا محدودیت ثبتی ملک را پیش از تنظیم سند بررسی کنید.
- رهن به معنی انتقال مالکیت نیست؛ ملک صرفاً وثیقه تعهد قرار می‌گیرد.
- پیش از امضا، آثار حقوقی سند و حدود مسئولیت خود را با سردفتر مطرح کنید.
خلاصه چک‌لیست مدارک سند رهنی
- اصل سند مالکیت
- قرارداد بانک یا مرتهن
- اصل کارت ملی متعاملین
- تلفن همراه ثبت‌شده در ثنا
- ثبت کدپستی در سامانه املاک و اسکان
- در صورت وکالت: اصل وکالت‌نامه رسمی
- در صورت شخص حقوقی: مدارک سمت و اختیار نماینده
موضوعات مرتبط: اگر پس از رهن قصد انتقال خودرو یا تنظیم وصیت تملیکی دارید، راهنمای مربوط را مطالعه کنید. فهرست کامل سایر اسناد نیز در بخش مدارک سایر اسناد رسمی موجود است.
سوالات متداول درباره سند رهنی
آیا برای سند رهنی نیاز به گواهی ماده ۱۸۷ دارایی است؟
خیر، سند رهنی موجب انتقال عین ملک نمی‌شود و این گواهی الزام عمومی ندارد.
آیا با تنظیم سند رهنی مالکیت ملک به بانک منتقل می‌شود؟
خیر. مالکیت همچنان نزد راهن باقی می‌ماند و ملک صرفاً به‌عنوان وثیقه در رهن قرار می‌گیرد.
اگر ملک قبلاً در رهن باشد، رهن مجدد ممکن است؟
باید وضعیت ثبتی ملک، مفاد رهن قبلی و حقوق مرتهن مقدم بررسی شود؛ امکان آن قطعی از پیش نیست و باید با دفترخانه مطرح شود.
آیا مفاصاحساب نوسازی برای همه سندهای رهنی الزامی است؟
خیر، مگر آنکه مرتهن بر اساس قرارداد خود آن را مطالبه کرده باشد.
اگر راهن، بدهکار اصلی نباشد چه اتفاقی می‌افتد؟
راهن با اطلاع کامل از حدود تعهد، ملک خود را برای تضمین بدهی شخص دیگر در رهن قرار می‌دهد و همین اطلاع باید هنگام امضا احراز شود.
مشاوره و تنظیم سند رهنی در دفتر اسناد رسمی ۶۶۲ تهران
- نشانی: تهران، چهارراه جهان کودک، بلوار حقانی، نرسیده به گاندی شمالی، پلاک ۶۷، طبقه همکف
- کدپستی: ۱۹۶۹۹۳۵۸۴۳
- تلفن همراه مشاوره: ۰۹۱۹۶۶۲۵۶۶۲
برای مطالعه سایر راهنماهای حقوقی به مقالات دفترخانه مراجعه کنید یا درباره دفترخانه ۶۶۲ تهران بیشتر بدانید.