شروط ازدواج چیست و چگونه می‌توانیم شروط دیگری به آن‌ها اضافه کنیم؟
آشنایی با شروط ازدواج ؛ راز دستیابی به حقوق انسانی در هرشرایطی
پاسخ سریع
شروط ضمن عقد ازدواج توافق‌هایی قانونی هستند که زن و مرد می‌توانند در چهارچوب قانون مدنی (ماده ۱۱۱۹) درباره حقوق، تعهدات و اختیارات خود بگذارند. شرط خوب، شرطی است که ابتدا نیاز واقعی زوجین مشخص شده و سپس با عبارت حقوقی روشن و در قالب مناسب (شرط ضمن عقد، تعهدنامه یا وکالت‌نامه رسمی) تنظیم شود. صرف امضای چند عبارت کلی یا «هفت شرط ضروری اینترنتی» کافی نیست.
بخشش مهریه در دفترخانه | انواع سند ابراء، صلح، هبه و بذل + شرایط رجوع
مهریه در قانون به عنوان یکی از حقوق مالی مهم…
شروط ضمن عقد ازدواج چیست؟
ازدواج فقط یک پیوند عاطفی نیست. از لحظه‌ای که عقد نکاح واقع می‌شود، زن و مرد وارد یک رابطه حقوقی نیز می‌شوند؛ رابطه‌ای که قانون برای هر یک از آنان حقوق، تکالیف و اختیاراتی در نظر گرفته است.
بخشی از این قواعد از پیش در قانون تعیین شده‌اند، اما همه‌چیز الزاماً همان چیزی نیست که قانون به‌صورت پیش‌فرض مقرر کرده است. زوجین می‌توانند در چهارچوب قانون، درباره برخی مسائل مهم زندگی مشترک توافق کنند؛ از محل سکونت و اشتغال و تحصیل گرفته تا وکالت در طلاق، خروج از کشور و مسائل مالی.
مبنای اصلی شروط ضمن عقد نکاح را می‌توان در ماده ۱۱۱۹ قانون مدنی دید. مطابق این ماده، طرفین عقد ازدواج می‌توانند هر شرطی را که مخالف مقتضای عقد نکاح نباشد، ضمن عقد ازدواج یا عقد لازم دیگری مقرر کنند.
شرط باید روشن، قانونی و قابل اجرا باشد و نباید با ماهیت اصلی ازدواج یا قواعد آمره و نظم عمومی تعارض داشته باشد. جمله‌ای مثل «زن همه حقوق برابر با مرد را دارد» ممکن است از نظر احساسی روشن به نظر برسد، اما از نظر حقوقی مشخص نمی‌کند منظور دقیقاً کدام حق است و چگونه باید اجرا شود.
همچنین بخوانید : نمونه متن حقوقی سند شروط ازدواج
فرق شرط ضمن عقد، تعهد و وکالت‌نامه چیست؟
این تفاوت یکی از مهم‌ترین نکاتی است که پیش از تنظیم شروط ازدواج باید بدانید.
| قالب حقوقی | کاربرد ساده |
|---|---|
| شرط ضمن عقد | هنگام ازدواج یا ضمن عقد لازم دیگری، تعهد یا اختیاری برای یکی از طرفین ایجاد می‌شود. |
| تعهدنامه یا قرارداد رسمی | زوجین درباره موضوع مشخصی تعهد مستقلی ایجاد می‌کنند؛ به‌ویژه زمانی که ازدواج قبلاً انجام شده است. |
| وکالت‌نامه رسمی | یکی از زوجین به دیگری اختیار می‌دهد از جانب او اقدام حقوقی یا اداری انجام دهد؛ مانند وکالت در طلاق. |
| رضایت‌نامه رسمی | شخص رضایت خود را نسبت به اقدام مشخصی اعلام می‌کند؛ مانند برخی امور مربوط به گذرنامه. |
| سند انتقال | اگر هدف ایجاد مالکیت نسبت به مال معینی باشد، صرف شرط کافی نیست و ممکن است انتقال رسمی همان مال لازم باشد. |
این تفکیک در عمل بسیار مهم است. مثلاً آنچه معمولاً «حق طلاق» گفته می‌شود، از نظر حقوقی در اغلب موارد وکالت زوجه از زوج در طلاق است، نه انتقال حق طلاق. همچنین اگر زوجین بعد از چند سال زندگی مشترک درباره تقسیم یک ملک مشخص توافق کنند، ممکن است دیگر صرف تنظیم یک «شرط» پاسخگوی هدف آنان نباشد و سند انتقال مناسب لازم باشد.
چه شرط‌هایی برای ازدواج بگذاریم؟
این دقیقاً همان جایی است که نسخه‌های آماده اینترنتی می‌توانند دردسرساز شوند. اینکه دوست شما چه شرطی گذاشته، یا در شبکه‌های اجتماعی مجموعه‌ای با عنوان «هفت شرط ضروری ازدواج» منتشر شده، لزوماً پاسخ مناسبی برای زندگی شما نیست.
بهتر است ابتدا درباره چند موضوع اساسی با هم صحبت کنید و سپس ببینید برای هرکدام چه قالبی مناسب است.
۱. وکالت در طلاق
«حق طلاق» یکی از پرتکرارترین عبارت‌هایی است که درباره شروط ازدواج شنیده می‌شود؛ اما تعبیر دقیق حقوقی آن معمولاً وکالت در طلاق است.
زوج می‌تواند به زوجه وکالت بدهد که از جانب او و با طی مراحل قانونی برای طلاق اقدام کند. این وکالت به این معنا نیست که حق قانونی زوج از بین می‌رود. زوج همچنان اختیار قانونی خود را خواهد داشت و زوجه نیز در حدود وکالتی که دریافت کرده امکان اقدام پیدا می‌کند.
باید بین دو موضوع تفاوت گذاشت. در سند ازدواج معمولاً شروطی وجود دارد که اگر یکی از وضعیت‌های مقرر در آن‌ها تحقق پیدا کند، زوجه پس از اثبات آن در دادگاه می‌تواند از وکالت مشروط استفاده کند. این وضعیت با یک وکالت جامع و غیرمشروط در طلاق یکسان نیست.
اگر هدف زوجین این است که زوجه برای استفاده از وکالت خود مجبور به اثبات عسر و حرج یا تحقق یکی از شروط چاپی عقدنامه نباشد، متن وکالت باید متناسب با همین قصد تنظیم شود.
وکالت در طلاق چه چیزهایی باید روشن کند؟
- فقط نوشتن عبارت «وکالت بلاعزل در طلاق» کافی نیست.
- باید مشخص باشد زوجه حق توکیل به وکیل دادگستری دارد یا خیر.
- درباره مهریه چه اختیاراتی دارد.
- امکان بذل و قبول بذل چگونه است.
- اختیار تقدیم دادخواست، شرکت در جلسات، دریافت رأی، مراجعه به دفتر طلاق و سایر تشریفات تا چه اندازه به او داده شده است.
- حتی درباره حق اسقاط تجدیدنظرخواهی یا فرجام‌خواهی نیز باید متن سند و مقررات حاکم بررسی شود.
بلاعزل بودن جای جامع‌بودن متن را نمی‌گیرد. همچنین وکالت در طلاق به معنای حذف دادگاه نیست؛ تشریفات قانونی طلاق همچنان باید طی شود.
۲. شرط تقسیم یا تنصیف دارایی
یکی دیگر از شرط‌های معروف ازدواج، شرطی است که در عرف با عنوان «نصف شدن اموال» شناخته می‌شود. اما شرط چاپی عقدنامه به این معنا نیست که در صورت طلاق، نصف تمام اموال مرد خودبه‌خود متعلق به زن می‌شود.
در شرط متداول، زوج در صورت تحقق شرایط مقرر متعهد می‌شود تا نصف دارایی موجودی را که در دوران زندگی زناشویی تحصیل کرده است یا معادل آن را به زوجه منتقل کند.
بنابراین اگر زوجین می‌خواهند توافق متفاوتی داشته باشند، بهتر است آن را صریح بنویسند. برای مثال می‌توان درباره درصد مشخص دارایی، زمان ارزیابی، دارایی‌های قبل از ازدواج، ارث و هبه، بدهی‌ها، افزایش ارزش اموال سابق و حتی اینکه تعهد یک‌طرفه یا متقابل باشد تصمیم گرفت. عبارت ساده «بعد از طلاق اموال نصف شود» برای چنین موضوع مهمی کافی نیست.
۳. شرط تعیین محل سکونت
مطابق ماده ۱۱۱۴ قانون مدنی، اصل این است که زن در منزلی سکونت کند که شوهر تعیین می‌کند، مگر آنکه اختیار تعیین منزل به زن داده شده باشد.
زوجین می‌توانند این وضعیت را تغییر دهند. مثلاً می‌توان توافق کرد که اختیار تعیین محل سکونت با زوجه باشد یا اینکه محل زندگی مشترک تنها با توافق هر دو نفر تعیین شود.
در تنظیم این شرط بهتر است فقط به جمله «مسکن با توافق زوجین باشد» بسنده نکنیم. باید روشن شود:
- اگر توافق حاصل نشد چه اتفاقی می‌افتد؟
- آیا اختیار شامل تغییر شهر می‌شود؟
- مهاجرت به خارج از کشور چطور؟
- آیا محل سکونت باید با محل اشتغال یا تحصیل یکی از زوجین تناسب داشته باشد؟
هرچه این موارد از ابتدا روشن‌تر باشند، امکان اختلاف بعدی کمتر خواهد شد.
۴. شرط اشتغال زوجه
مطابق ماده ۱۱۱۷ قانون مدنی، شوهر می‌تواند زن را از حرفه یا صنعتی که منافی مصالح خانوادگی یا حیثیت خود یا زن باشد منع کند.
اگر اشتغال برای زوجه موضوع مهمی است، بهتر است پیش از ازدواج درباره آن صریح صحبت شود. می‌توان شغل فعلی را مورد تأیید قرار داد و درباره اشتغال آینده نیز توافق کرد. اگر شرایط زندگی اقتضا می‌کند، حتی موضوعاتی مانند تغییر شغل، ساعات کاری، مأموریت، کار مستقل، تأسیس شرکت یا اشتغال در خارج از کشور را نیز می‌توان در زمان تنظیم شرط مورد توجه قرار داد.
هدف از این دقت، طولانی‌کردن سند نیست؛ هدف این است که دو نفر بعداً از یک جمله واحد، دو برداشت کاملاً متفاوت نداشته باشند.
۵. شرط ادامه تحصیل
ادامه تحصیل از موضوعاتی است که بهتر است پیش از ازدواج درباره آن گفت‌وگو شود؛ به‌ویژه اگر یکی از طرفین قصد ادامه تحصیل در شهر یا کشور دیگری داشته باشد.
می‌توان توافق کرد که زوج از ادامه تحصیل زوجه جلوگیری نکند و حدود توافق نیز مشخص شود. برای نمونه، ممکن است لازم باشد معلوم شود این توافق شامل تحصیل در هر مقطع، هر رشته، داخل یا خارج از کشور و دوره‌های تخصصی نیز هست یا خیر.
همچنین بخوانید : نمونه متن حقوقی سند شروط ازدواج
۶. حق خروج از کشور و امور گذرنامه
این موضوع از کاربردی‌ترین مواردی است که توصیه می‌کنم درباره آن به یک جمله کلی در عقدنامه اکتفا نشود.
طبق بند ۳ ماده ۱۸ قانون گذرنامه، صدور گذرنامه برای زن شوهردار اصولاً نیازمند موافقت کتبی شوهر است، با استثناهایی که همان قانون مقرر کرده است.
به همین دلیل اگر زوجه به‌دلیل شغل، تحصیل، فعالیت علمی و ورزشی، درمان، دیدار خانواده یا سفر شخصی نیاز به رفت‌وآمد بین‌المللی دارد، بهتر است این موضوع دقیق تنظیم شود. یک عبارت کلی مانند «زوجه حق خروج از کشور دارد» ممکن است از نظر اجرایی همه نیازهای آینده را پوشش ندهد.
حسب قصد زوجین می‌توان وکالت‌نامه رسمی مستقلی برای امور گذرنامه تنظیم کرد و در آن موضوعاتی مانند درخواست و دریافت گذرنامه، تمدید آن، اعلام رضایت نسبت به خروج‌های مکرر، حدود زمانی یا مکانی و مراجعه به مراجع مربوط پیش‌بینی شود.
البته متن این نوع وکالت‌نامه باید هنگام تنظیم با قانون و رویه جاری مراجع گذرنامه تطبیق داده شود. رسمی‌بودن سند به این معنا نیست که می‌توان بدون توجه به مقررات روز، هر عبارتی را برای همیشه قابل اجرا دانست.
۷. توافق درباره حضانت فرزندان
زوجین می‌توانند درباره حضانت و نگهداری فرزند نیز توافق کنند؛ اما این موضوع یک تفاوت اساسی با بسیاری از شروط دیگر دارد: مصلحت کودک بر توافق والدین مقدم است.
مطابق ماده ۱۱۶۹ قانون مدنی، در صورت جدا زندگی‌کردن والدین، مادر تا هفت‌سالگی در حضانت اولویت دارد و پس از آن، در صورت بروز اختلاف، دادگاه با رعایت مصلحت کودک تصمیم می‌گیرد. ماده ۴۱ قانون حمایت خانواده نیز اجازه می‌دهد اگر دادگاه توافق والدین درباره حضانت، ملاقات یا نگهداری را برخلاف مصلحت طفل تشخیص دهد، تصمیم مقتضی دیگری اتخاذ کند.
بنابراین می‌توان مثلاً توافق کرد که در صورت جدایی اولویت حضانت با مادر باشد، اما این توافق نمی‌تواند اختیار قانونی دادگاه برای رعایت مصلحت کودک را از بین ببرد. همچنین باید میان حضانت و ولایت قهری تفاوت گذاشت. توافق درباره حضانت، به‌خودی‌خود ولایت پدر یا جد پدری نسبت به امور قانونی و مالی فرزند را منتقل نمی‌کند.
۸. توافق درباره مسائل درمانی و پزشکی
در این زمینه یک تصور نادرست را باید کنار گذاشت. زن بالغ و دارای اهلیت اصولاً برای هر درمان یا جراحی خود نیازمند اجازه شوهر نیست و رضایت خود بیمار مبنای اقدامات پزشکی است. بنابراین درست نیست به‌صورت کلی گفته شود «زن متأهل برای انجام عمل جراحی نیاز به اجازه همسر دارد».
البته درباره بعضی اقدامات خاص، به‌خصوص برخی اقدامات مرتبط با باروری، ممکن است مقررات یا رویه اختصاصی وجود داشته باشد. اگر زوجین درباره این موضوع نیز نگرانی مشخصی دارند، می‌توان حسب مورد رضایت یا تعهد مناسب تنظیم کرد؛ اما نباید یک استثنا را به قاعده‌ای عمومی درباره تمام جراحی‌های زنان تبدیل کرد.
شروط دوازده‌گانه عقدنامه چیست؟
در بسیاری از عقدنامه‌ها مجموعه‌ای از شروط چاپی وجود دارد که عموماً با عنوان «شروط دوازده‌گانه ضمن عقد» شناخته می‌شوند. این شروط موضوعاتی مانند ترک انفاق، سوءرفتار، بیماری صعب‌العلاج، جنون، برخی محکومیت‌های کیفری، اعتیاد زیان‌آور، ترک زندگی خانوادگی، مفقودالاثر شدن، صاحب فرزند نشدن در وضعیت مقرر و ازدواج مجدد زوج را در بر می‌گیرند.
اما بهتر است به جای حفظ‌کردن یک فهرست اینترنتی، متن همان عقدنامه‌ای که قرار است امضا شود یا قبلاً امضا شده بررسی شود. اهمیت این موضوع در آن است که استفاده از وکالت ناشی از شروط چاپی معمولاً منوط به تحقق و اثبات همان شرط است. پس این شروط را نباید با یک وکالت مستقل، جامع و غیرمشروط در طلاق یکسان دانست.
آیا شروط ضمن عقد جایگزین مهریه هستند؟
خیر. مهریه یک حق مالی است و شروط ضمن عقد ممکن است مسائل کاملاً متفاوتی را تنظیم کنند. وکالت در طلاق، اختیار تعیین محل سکونت، اشتغال، تحصیل یا خروج از کشور با مهریه یک کارکرد ندارند.
به همین دلیل نگاه «یا مهریه یا شروط ضمن عقد» نگاه دقیقی نیست. ممکن است زوجی مهریه کمتری تعیین کند و درباره بعضی حقوق نیز توافق کند؛ زوج دیگری تصمیم متفاوتی بگیرد. این مسئله باید نتیجه توافق آگاهانه دو نفر باشد، نه نسخه‌ای که برای همه ازدواج‌ها تجویز شود.
شروط ضمن عقد را قبل از ازدواج چگونه ثبت کنیم؟
بهترین زمان برای گفت‌وگو و طراحی شروط پیش از ازدواج است. اما باید میان «توافق قبل از ازدواج» و «شرط ضمن عقد نکاح» تفاوت بگذاریم.
اگر قرار است شرط واقعاً ضمن عقد نکاح باشد، معمولاً در هنگام وقوع و ثبت عقد، در سند ازدواج درج و از سوی طرف متعهد پذیرفته و امضا می‌شود. ماده ۱۱۱۹ قانون مدنی علاوه بر خود عقد ازدواج، امکان درج شرط در عقد لازم دیگری را نیز پیش‌بینی کرده است.
بنابراین اگر زوجین پیش از ازدواج درباره شروط خاصی توافق دارند، بهترین کار این است که متن و قالب حقوقی آن‌ها پیش از روز عقد بررسی شود؛ نه اینکه در آخرین لحظه و هنگام امضا تصمیم گرفته شود دقیقاً چه عبارتی نوشته شود. این موضوع در شرط‌های پیچیده‌تر، به‌ویژه توافق‌های مالی و وکالت در طلاق، اهمیت بیشتری دارد.
آیا بعد از ازدواج هم می‌توان شروط جدیدی ثبت کرد؟
بله؛ اما از نظر فنی همیشه درست نیست بگوییم «شرط جدید را به عقدنامه اضافه می‌کنیم». عقد نکاح قبلاً واقع شده است.
زوجین می‌توانند بعد از ازدواج نیز درباره موضوعات قابل توافق، سند رسمی جدیدی تنظیم کنند. بسته به خواسته آنان، این سند ممکن است عقد لازم مستقل، تعهدنامه، قرارداد، رضایت‌نامه، اقرارنامه یا وکالت‌نامه رسمی باشد.
- برای وکالت در طلاق، قالب مناسب معمولاً وکالت‌نامه است.
- برای تعهد به عدم ممانعت از موضوعی ممکن است تعهدنامه یا عقد لازم مناسب‌تر باشد.
- اگر هدف انتقال مالکیت یک مال مشخص است، باید سند انتقال همان مال بررسی شود.
همین انتخاب قالب است که تنظیم حرفه‌ای سند را از نوشتن یک متن آماده اینترنتی جدا می‌کند.
برای راهنمایی کامل و توضیحات بیشتر به این مقاله مراجعه بفرمایید : اضافه کردن شروط ضمن عقد بعد از ازدواج | چه شرطی بگذاریم و چگونه ثبت کنیم؟
شروط ضمن عقد را کجا رسمی ثبت کنیم؟
اگر شروط هنگام ازدواج مورد توافق قرار گرفته‌اند، می‌توان حسب مقررات مربوط، آن‌ها را هنگام ثبت نکاح در سند ازدواج درج کرد.
اما برای بسیاری از توافق‌های مستقل یا توافق‌هایی که پس از ازدواج ایجاد می‌شوند، زوجین می‌توانند به دفتر اسناد رسمی مراجعه کنند تا ابتدا مشخص شود قصد واقعی آنان چیست و چه نوع سندی باید تنظیم شود.
دفتر اسناد رسمی قرار نیست فقط جمله‌ای را که زوجین گفته‌اند تایپ و امضا کند. در اسناد مهمی مانند وکالت طلاق، خروج از کشور، توافقات مالی یا تعهدات بلندمدت، باید روشن شود سند چه اثری دارد، حدود اختیار چیست و آیا قالب انتخاب‌شده واقعاً همان نتیجه‌ای را ایجاد می‌کند که طرفین انتظار دارند.
آیا حتماً باید شروط ازدواج رسمی باشند؟
توافق شفاهی را نمی‌توان در همه موارد مطلقاً باطل دانست و نوشته عادی نیز ممکن است آثار حقوقی داشته باشد. اما مسئله اصلی زمانی آشکار می‌شود که اختلافی ایجاد شود.
آن زمان باید ثابت شود:
- چه چیزی توافق شده بود؟
- عبارت دقیق چه بوده است؟
- چه کسی آن را پذیرفته است؟
- توافق چه زمانی انجام شده است؟
- حدود آن چه بوده است؟
سند رسمی از حیث انتساب، تاریخ و اثبات مفاد سند وضعیت مطمئن‌تری ایجاد می‌کند. در موضوعاتی مانند وکالت در طلاق و امور اداری و گذرنامه، اساساً انتخاب قالب رسمی مناسب اهمیت بیشتری پیدا می‌کند.
چه شرط‌هایی را نباید بدون بررسی امضا کنیم؟
در شروط ازدواج، کلمات بزرگ همیشه به معنای حمایت بیشتر نیستند. عبارت‌هایی مانند «تمام اختیارات»، «بلاعزل»، «بدون قید و شرط»، «نصف تمام اموال» یا «اسقاط همه حقوق» ممکن است آثار بسیار متفاوتی داشته باشند.
پیش از امضا باید روشن باشد:
- موضوع دقیق شرط چیست؟
- چه زمانی قابل اجراست؟
- چه استثناهایی دارد؟
- در صورت اختلاف چگونه باید اجرا شود؟
اگر شرط مالی است، باید بدانید دقیقاً کدام اموال را در بر می‌گیرد. اگر وکالت است، حدود اختیار وکیل باید معلوم باشد. اگر درباره فرزند است، باید مصلحت طفل و تفاوت حضانت و ولایت در نظر گرفته شود. و اگر درباره تصمیمی در آینده است، باید پرسید آیا قانون اجازه می‌دهد طرفین از هم‌اکنون درباره آن به این شکل تصمیم بگیرند یا خیر.
سؤالات متداول درباره شروط ضمن عقد ازدواج
شروط ضمن عقد ازدواج به زبان ساده چیست؟
توافق‌هایی است که زن و مرد در چهارچوب قانون برای مشخص‌کردن برخی حقوق، تعهدات یا اختیارات خود می‌پذیرند. این توافق ممکن است در سند ازدواج یا حسب موضوع در قالب سند رسمی مستقلی ثبت شود.
چه شرط‌هایی برای ازدواج بگذاریم؟
پاسخ ثابت و یکسانی برای همه وجود ندارد. وکالت در طلاق، تعیین محل سکونت، اشتغال، تحصیل، خروج از کشور و توافق‌های مالی از موضوعات رایج‌اند؛ اما هر زوج باید متناسب با شرایط واقعی زندگی خود تصمیم بگیرد.
آیا قبل از ازدواج می‌توان شروط را ثبت کرد؟
بهتر است متن شروط پیش از ازدواج طراحی و بررسی شود. اگر قرار است شرط ضمن خود نکاح باشد، هنگام انعقاد عقد درج می‌شود؛ همچنین قانون امکان شرط ضمن عقد لازم دیگری را نیز پیش‌بینی کرده است.
آیا بعد از ازدواج هم می‌شود شرط گذاشت؟
زوجین می‌توانند پس از ازدواج توافق جدید داشته باشند، اما قالب آن ممکن است عقد لازم مستقل، تعهدنامه، قرارداد یا وکالت‌نامه رسمی باشد و لزوماً «الحاق به عقدنامه» نیست.
اگر وکالت در طلاق در عقدنامه نوشته شده باشد، باز هم لازم است وکالت‌نامه جداگانه در دفتر اسناد رسمی تنظیم شود؟
توصیه جدی ما این است که بله. اگر مقصود زوجین این است که زوجه واقعاً وکالتی جامع و قابل استفاده برای طلاق داشته باشد، بهتر است به درج یک عبارت کلی در سند ازدواج اکتفا نکنند و پس از ازدواج، وکالت‌نامه رسمی مستقلی در دفتر اسناد رسمی تنظیم شود. شروط چاپی عقدنامه که گاهی از آن‌ها با عنوان «حق طلاق» یاد می‌شود، معمولاً وکالت‌هایی مشروط هستند و استفاده از آن‌ها به تحقق و اثبات شرایط مندرج در عقدنامه وابسته است.
اگر شرط خروج از کشور در عقدنامه نوشته شود، آیا باز هم وکالت‌نامه رسمی گذرنامه لازم است؟
اگر خروج از کشور برای زوجه موضوع مهمی است، بهتر است به درج شرط در عقدنامه اکتفا نشود و وکالت‌نامه رسمی و جامعی برای امور گذرنامه و خروج از کشور نیز در دفتر اسناد رسمی تنظیم شود. در این وکالت‌نامه بهتر است فقط نوشته نشود که «زوجه اجازه خروج از کشور دارد». حسب توافق زوجین، اختیاراتی مانند درخواست، اخذ، تمدید، تجدید و دریافت گذرنامه، اعلام رضایت نسبت به خروج‌های مکرر، مراجعه به پلیس گذرنامه و سایر مراجع مربوط، امضای فرم‌ها و مدارک لازم و انجام تشریفات اداری خروج از کشور نیز پیش‌بینی شود.
آیا وکالت در طلاق همان حق طلاق است؟
خیر. زوج حق قانونی خود را از دست نمی‌دهد. زوجه به‌عنوان وکیل او و در حدود اختیارات سند امکان اقدام برای طلاق پیدا می‌کند.
آیا وکالت بلاعزل در طلاق کافی است؟
بلاعزل بودن فقط یکی از ویژگی‌های وکالت است. حق توکیل، اختیارات مالی، تشریفات دادگاه و حدود سایر اختیارات نیز باید دقیقاً بررسی شود.
آیا تنصیف اموال یعنی نصف همه دارایی مرد؟
خیر. شرط چاپی متداول درباره «تا نصف» دارایی موجود تحصیل‌شده در دوران زناشویی و تحت شرایط مقرر در همان شرط است.
آیا می‌توان شرط کرد اموال دقیقاً پنجاه‌پنجاه تقسیم شود؟
امکان تنظیم توافق مالی متفاوت وجود دارد، اما باید اموال مشمول، درصد، زمان اجرا، استثناها و نحوه انتقال با دقت تعیین شود.
آیا شرط خروج از کشور در عقدنامه کافی است؟
ممکن است یک عبارت کلی برای تمام امور اجرایی کافی نباشد. در صورت اهمیت این موضوع بهتر است امکان تنظیم وکالت‌نامه رسمی جامع، متناسب با قانون و رویه روز گذرنامه، بررسی شود.
آیا می‌توان حضانت فرزند را از قبل تعیین کرد؟
زوجین می‌توانند توافق کنند، اما مصلحت کودک بر توافق آنان مقدم است و دادگاه در موارد مقرر اختیار تصمیم‌گیری دارد.
آیا هر شرطی را می‌توان در عقدنامه نوشت؟
خیر. شرط نباید مخالف مقتضای عقد، قوانین آمره، نظم عمومی یا اخلاق حسنه باشد و باید امکان اجرای قانونی داشته باشد.
برای تنظیم سند شروط ازدواج چه مدارکی لازم است؟
مدارک دقیق به نوع سند بستگی دارد. در توافق‌های پس از ازدواج معمولاً اصل مدارک هویتی و سند ازدواج برای بررسی رابطه زوجیت و مفاد قبلی لازم است و ممکن است حسب نوع سند مدارک دیگری نیز موردنیاز باشد. بهتر است پیش از مراجعه، موضوع دقیق توافق اعلام شود تا نوع سند و مدارک لازم مشخص گردد.
جمع‌بندی؛ شرط خوب، شرطی است که فهمیده و آگاهانه امضا شود
شروط ضمن عقد ازدواج قرار نیست جای اعتماد را بگیرند. هدف آن‌ها این نیست که زن و مرد پیش از شروع زندگی مشترک به جدایی فکر کنند.
اتفاقاً گفت‌وگو درباره محل زندگی، تحصیل، اشتغال، مسائل مالی، فرزند و حدود تصمیم‌گیری هر یک از زوجین می‌تواند بخشی از شناخت پیش از ازدواج باشد.
مشکل از جایی آغاز می‌شود که مهم‌ترین تصمیم‌های زندگی با چند عبارت کلی، متن‌های کپی‌شده از اینترنت یا بدون شناخت آثار حقوقی امضا شوند.
مهریه سنگین به‌تنهایی خوشبختی نیست؛ همان‌طور که چند شرط طولانی نیز به‌تنهایی زندگی مشترک را منصفانه نمی‌کند.
آنچه اهمیت دارد این است که زن و مرد بدانند چه چیزی را می‌خواهند، درباره آن گفت‌وگو کنند و اگر قرار است توافق‌شان اثر حقوقی داشته باشد، آن را با عبارت روشن و قالب حقوقی درست ثبت کنند.
در پیوند دل‌ها، آگاهی می‌تواند نگهبان عشق باشد.
پیش از امضای سند ازدواج، فقط درباره مراسم و مهریه صحبت نکنید؛ درباره زندگی‌ای که قرار است پس از آن امضا آغاز شود نیز حرف بزنید.
اگر قصد تنظیم حرفه‌ای وکالت در طلاق، خروج از کشور یا توافق‌های مالی دارید، متن و قالب سند را پیش از امضا با دقت بررسی کنید.
