پاسخ کوتاه: انتقال سهمالشرکه در شرکت با مسئولیت محدود فقط با سند رسمی در دفتر اسناد رسمی انجام میشود (ماده ۱۰۳ قانون تجارت). اگر انتقالگیرنده شریک شرکت نیست، صورتجلسه موافقت شرکایی که دستکم سهچهارم سرمایه و اکثریت عددی را دارند لازم است (ماده ۱۰۲). پیش از امضای سند، استعلام از اداره ثبت شرکتها و گواهی پرداخت مالیات مقطوع ۴ درصد ارزش اسمی سهمالشرکه مورد انتقال (تبصره ۱ ماده ۱۴۳ قانون مالیاتهای مستقیم) گرفته میشود و پس از امضا، تغییرات باید در اداره ثبت شرکتها ثبت شود.
اگر میخواهید تمام یا بخشی از سهمالشرکه خود را در یک شرکت با مسئولیت محدود به شریک دیگر یا شخصی خارج از شرکت منتقل کنید، پیش از مراجعه به دفترخانه باید مدارک شرکت و شرایط قانونی انتقال بررسی شود. در این راهنما ابتدا فهرست مدارک را در یک نگاه آوردهایم؛ سپس شرایط موافقت شرکا، استعلامها، مالیات، آثار انتقال و نمونه مکاتبات و صورتجلسه را توضیح دادهایم.
مدارک لازم برای تنظیم سند صلح سهمالشرکه در یک دقیقه
برای شروع، این مدارک و اطلاعات را آماده کنید:
| دسته | مدرک یا اطلاعات | توضیح |
|---|---|---|
| مدارک اصلی | ☐ اصل شناسنامه و کارت ملی انتقالدهنده و انتقالگیرنده | برای هر دو طرف الزامی است |
| ☐ شرکتنامه و اساسنامه شرکت | برای بررسی شرایط و محدودیتهای انتقال | |
| ☐ آگهی تأسیس و آخرین آگهیهای تغییرات | آگهیهای مربوط به سرمایه، شرکا و میزان سهمالشرکه آنان | |
| ☐ شماره ثبت و شناسه ملی شرکت | برای تنظیم استعلامها | |
| اطلاعات انتقال | ☐ مبلغ اسمی سهمالشرکه مورد انتقال | مبنای محاسبه مالیات |
| ☐ مالالصلح مورد توافق | مبلغی که طرفین بابت انتقال توافق کردهاند | |
| ☐ نحوه پرداخت مالالصلح | در صورت معوض بودن انتقال (نقد، اقساط، چک و…) | |
| حسب مورد | ☐ صورتجلسه موافقت شرکا | اگر انتقالگیرنده شریک شرکت نباشد |
| ☐ وکالتنامه رسمی | اگر یکی از طرفین با وکیل اقدام کند | |
| ☐ مدارک نمایندگی و اختیار امضا | اگر یکی از طرفین شخص حقوقی باشد | |
| ☐ مدارک وراثت یا نمایندگی قانونی | در انتقال سهمالشرکه موروثی یا متعلق به محجور |
لازم نیست استعلامها را خودتان بگیرید. پس از بررسی اولیه مدارک، نامه استعلام اداره ثبت شرکتها و نامه اداره امور مالیاتی را دفترخانه تنظیم میکند؛ پیگیری دریافت پاسخ و پرداخت مالیات با ذینفع است.فهرست مطالب
- مدارک لازم در یک دقیقه
- شرایط خاص انتقال: شخص خارج از شرکت، شریک موجود، ارث، وکیل
- استعلامها و گواهی مالیاتی
- نکات مهم پیش از تنظیم سند (سند رسمی، مالیات، سرمایه، خروج شریک)
- مراحل تنظیم سند در یک نگاه
- نمونه نامهها و صورتجلسه
- ارسال مدارک و رزرو نوبت
- پرسشهای پرتکرار
- مستندات قانونی
مدارک و شرایط خاص انتقال سهمالشرکه
انتقال به شخص خارج از شرکت
اگر انتقالگیرنده در حال حاضر شریک شرکت نیست، ارائه صورتجلسه موافقت شرکا با رعایت نصاب قانونی ضروری است. طبق ماده ۱۰۲ قانون تجارت، «سهمالشرکه را نمیتوان منتقل به غیر نمود مگر با رضایت عدهای از شرکا که لااقل سه ربع سرمایه متعلق به آنها بوده و اکثریت عددی نیز داشته باشند». یعنی شرکای موافق باید همزمان دو شرط را داشته باشند:
- مجموع سهمالشرکه آنان دستکم سهچهارم سرمایه شرکت باشد؛
- از نظر تعداد، اکثریت شرکا را تشکیل دهند.
بنابراین موافقت همه شرکا همیشه لازم نیست، اما هر دو نصاب باید رعایت شود.
| مثال (سرمایه ۱۰ میلیارد ریال، ۴ شریک) | سهمالشرکه موافقان | تعداد موافقان | نتیجه |
|---|---|---|---|
| حالت اول | ۸ میلیارد ریال (۸۰٪) | ۳ نفر از ۴ | نصاب حاصل است |
| حالت دوم | ۸ میلیارد ریال (۸۰٪) | ۱ نفر از ۴ | اکثریت عددی حاصل نیست |
| حالت سوم | ۶ میلیارد ریال (۶۰٪) | ۳ نفر از ۴ | نصاب سهچهارم سرمایه حاصل نیست |
انتقال سهمالشرکه به یکی از شرکای موجود
اگر انتقالگیرنده از قبل شریک شرکت باشد، بر اساس تفسیری که واژه «غیر» در ماده ۱۰۲ را ناظر به اشخاص خارج از شرکت میداند، موافقت سایر شرکا لازم نیست. این تفسیر رایج است، اما محل اختلافنظر حقوقی است.
به همین دلیل، پیش از تنظیم سند باید شرکتنامه و اساسنامه بررسی شود؛ ممکن است برای انتقال میان شرکا هم شرایطی مانند لزوم موافقت، حق تقدم یا محدودیت قراردادی پیشبینی شده باشد. این موضوع را نباید با لزوم سند رسمی اشتباه گرفت: انتقال به شریک موجود هم باید با سند رسمی انجام شود.
انتقال سهمالشرکه متعلق به شخص متوفی
اگر سهمالشرکه از طریق ارث به انتقالدهنده رسیده، مدارک احراز وراثت (گواهی انحصار وراثت)، وضعیت مالکیت وراث و مستندات مالیاتی مربوط، از جمله وضعیت مالیات بر ارث، باید بررسی شود. انتقال قهری سهمالشرکه بر اثر فوت شریک با انتقال اختیاری آن تفاوت دارد و شرایط هر یک جداگانه بررسی میشود.
انتقال از طریق وکیل یا نماینده شخص حقوقی
اگر انتقالدهنده یا انتقالگیرنده شخصاً سند را امضا نمیکند، مدارک معتبر نمایندگی لازم است. وکالتنامه باید اختیار انتقال سهمالشرکه و امضای سند را متناسب با موضوع معامله داشته باشد. برای اشخاص حقوقی، سمت و اختیار نماینده بر اساس آگهیهای رسمی و تصمیمات معتبر شرکت احراز میشود.
| نوع انتقال | موافقت شرکا | سند رسمی | مدرک اضافی |
|---|---|---|---|
| به شخص خارج از شرکت | لازم (سهچهارم سرمایه + اکثریت عددی) | لازم | صورتجلسه موافقت شرکا |
| به شریک موجود | طبق تفسیر رایج لازم نیست؛ اساسنامه بررسی شود | لازم | — |
| سهمالشرکه موروثی | برای انتقال بغیر لازم | لازم | گواهی انحصار وراثت و مالیات بر ارث |
| با وکیل یا نماینده | حسب نوع انتقال | لازم | وکالتنامه رسمی یا مدارک سمت |
استعلامهایی که برای تنظیم سند انجام میشود
پس از دریافت و بررسی مدارک، دفترخانه دو مکاتبه اصلی را تهیه میکند.
۱. استعلام از اداره ثبت شرکتها
این استعلام برای بررسی آخرین وضعیت ثبتی شرکت، سرمایه ثبتشده، مشخصات شرکا و میزان سهمالشرکه انتقالدهنده است. در نامه از مرجع ثبت شرکتها خواسته میشود هرگونه بازداشت یا محدودیت مؤثر بر انتقال را هم در حدود سوابق خود اعلام کند. اطلاعات پاسخ استعلام باید با مشخصات سند و مدارک ارائهشده مطابقت داشته باشد.
۲. گواهی پرداخت مالیات نقلوانتقال سهمالشرکه
برای تنظیم سند، گواهی پرداخت مالیات متعلق باید دریافت و در پرونده سند نگهداری شود. دفترخانه نامه اداره امور مالیاتی را تنظیم میکند و پس از پرداخت مالیات و صدور گواهی، تنظیم سند ادامه مییابد. درباره این تکلیف، تکالیف مالیاتی دفاتر اسناد رسمی در تنظیم سند را ببینید.
توجه: این گواهی فقط مربوط به مالیات نقلوانتقال سهمالشرکه است و با مفاصاحساب تمام بدهیهای مالیاتی شرکت یکی نیست.
نکات مهم پیش از تنظیم سند صلح سهمالشرکه
چرا انتقال سهمالشرکه باید در دفترخانه انجام شود؟
در شرکت با مسئولیت محدود، برخلاف شرکت سهامی، سرمایه به سهام تقسیم نمیشود و هر شریک مالک مبلغ معینی از سرمایه است (ماده ۹۴ قانون تجارت). ماده ۱۰۲ هم اجازه نمیدهد سهمالشرکه به شکل اوراق تجارتی قابل انتقال درآید. به همین دلیل، ماده ۱۰۳ تصریح میکند: «انتقال سهمالشرکه به عمل نخواهد آمد مگر به موجب سند رسمی». پس قرارداد خصوصی، مبایعهنامه یا صورتجلسه شرکا جایگزین سند رسمی انتقال نیست.
مالیات صلح سهمالشرکه چقدر است؟
طبق تبصره ۱ ماده ۱۴۳ قانون مالیاتهای مستقیم، مالیات مقطوع نقلوانتقال سهمالشرکه ۴ درصد ارزش اسمی سهمالشرکه مورد انتقال است و از این بابت مالیات بر درآمد دیگری مطالبه نمیشود.
| مبلغ اسمی مورد انتقال | مالالصلح توافقی | مالیات مقطوع (۴٪ ارزش اسمی) |
|---|---|---|
| ۵۰۰٬۰۰۰٬۰۰۰ ریال | ۳٬۰۰۰٬۰۰۰٬۰۰۰ ریال | ۲۰٬۰۰۰٬۰۰۰ ریال |
| ۱٬۰۰۰٬۰۰۰٬۰۰۰ ریال | ۱٬۰۰۰٬۰۰۰٬۰۰۰ ریال | ۴۰٬۰۰۰٬۰۰۰ ریال |
همانطور که در جدول میبینید، مبنای محاسبه، ارزش اسمی است نه مالالصلح؛ این دو لزوماً برابر نیستند. انتقال بلاعوض، محاباتی یا انتقال سهمالشرکه موروثی ممکن است ملاحظات مالیاتی دیگری داشته باشد که باید بر اساس نوع انتقال بررسی شود. برای برآورد هزینههای دفترخانه، از سامانه محاسبه هزینه اسناد استفاده کنید.
آیا انتقال سهمالشرکه سرمایه شرکت را کم میکند؟
خیر. انتقال سهمالشرکه از یک شریک به شخص دیگر، سرمایه ثبتشده شرکت را تغییر نمیدهد؛ فقط ترکیب شرکا یا میزان سهمالشرکه آنان تغییر میکند. مثلاً اگر شریکی تمام سهمالشرکه خود را به شریک دیگر منتقل کند، سرمایه شرکت همان میماند. کاهش سرمایه موضوعی مستقل است و تشریفات و تصمیمات خاص خود را دارد.
اگر یکی از شرکا تمام سهمالشرکه خود را منتقل کند چه میشود؟
با انتقال رسمی تمام سهمالشرکه، انتقالدهنده از جمع شرکا خارج میشود. اما:
- اگر فقط یک شریک باقی بماند، وضعیت شرکت باید بررسی شود؛ چون ماده ۹۴ قانون تجارت تشکیل شرکت با مسئولیت محدود را «بین دو یا چند نفر» پیشبینی کرده است.
- اگر شریک خارجشونده مدیر یا صاحب امضای مجاز است، درباره ادامه یا خاتمه سمت او تصمیم جداگانه لازم است. انتقال سهمالشرکه بهتنهایی تعهدات شخصی یا مسئولیتهای ناشی از سمت قبلی را از بین نمیبرد.
پس از تنظیم سند رسمی چه باید کرد؟
پس از تنظیم سند، تغییرات مربوط به انتقال سهمالشرکه باید از طریق شرکت یا نماینده دارای اختیار، در سامانه و اداره ثبت شرکتها ثبت و آگهی شود. بهتر است پیش از تنظیم سند مشخص شود چه کسی مسئول پیگیری ثبت تغییرات است تا بعد از انتقال اختلاف یا تأخیری پیش نیاید.
مراحل تنظیم سند صلح سهمالشرکه در یک نگاه
- ارسال و بررسی اولیه مدارک (هویتی، شرکتنامه، اساسنامه، آگهیها)؛
- تهیه صورتجلسه موافقت شرکا، اگر انتقالگیرنده شریک نیست؛
- استعلام از اداره ثبت شرکتها توسط دفترخانه؛
- پرداخت مالیات ۴٪ ارزش اسمی و دریافت گواهی از اداره امور مالیاتی؛
- حضور طرفین یا وکلای آنان و امضای سند رسمی صلح؛
- ثبت تغییرات در اداره ثبت شرکتها و انتشار آگهی.
نمونه نامهها و صورتجلسه انتقال سهمالشرکه
این نمونهها برای آشنایی با محتوای مکاتبات است. نامههای استعلام را دفترخانه تنظیم میکند؛ صورتجلسه موافقت شرکا را شرکت پیش از مراجعه تهیه میکند. برای دیدن هر نمونه، روی عنوان آن بزنید. نمونه نامه استعلام دفترخانه از اداره ثبت شرکتها
نمونه نامه
ریاست محترم اداره ثبت شرکتها و مؤسسات غیرتجاری …………
موضوع: استعلام وضعیت ثبتی شرکت و سهمالشرکه مورد انتقال
با سلام و احترام،
احتراماً، نظر به درخواست تنظیم سند رسمی صلح سهمالشرکه در شرکت ………… با مسئولیت محدود، به شماره ثبت ………… و شناسه ملی …………، خواهشمند است دستور فرمایید آخرین وضعیت ثبتی شرکت و سهمالشرکه مورد انتقال به شرح زیر بررسی و نتیجه به این دفترخانه اعلام شود.
مشخصات انتقال:
نام انتقالدهنده: …………
شماره ملی / شناسه ملی: …………
مبلغ اسمی سهمالشرکه انتقالدهنده: ………… ریال
مبلغ اسمی سهمالشرکه مورد انتقال: ………… ریال
نام انتقالگیرنده: …………
شماره ملی / شناسه ملی: …………
خواهشمند است در پاسخ، موارد زیر اعلام شود:
- آخرین سرمایه ثبتشده شرکت و میزان سهمالشرکه انتقالدهنده بر اساس سوابق موجود؛
- آخرین وضعیت ثبتی شرکت از حیث فعالیت، انحلال، تصفیه، ختم تصفیه یا سایر وضعیتهای مؤثر بر انتقال؛
- وجود یا فقدان بازداشت یا محدودیت ثبتشده مؤثر بر سهمالشرکه مورد انتقال و مشخصات مستند مربوط، در صورت وجود؛
- هرگونه مغایرت یا مانع ثبتی مؤثر بر انتقال مورد درخواست.
با سپاس
سردفتر اسناد رسمی شماره …………
شماره و تاریخ نامه: ………… نمونه نامه دفترخانه به اداره امور مالیاتی
نمونه نامه
ریاست محترم اداره امور مالیاتی …………
موضوع: درخواست گواهی پرداخت مالیات نقلوانتقال سهمالشرکه
با سلام و احترام،
احتراماً، در ارتباط با درخواست تنظیم سند رسمی صلح معوض سهمالشرکه در شرکت ………… با مسئولیت محدود، به شماره ثبت ………… و شناسه ملی …………، مشخصات انتقال به شرح زیر اعلام میشود:
نام انتقالدهنده: …………
شماره ملی / شناسه ملی: …………
نام انتقالگیرنده: …………
شماره ملی / شناسه ملی: …………
سرمایه ثبتشده شرکت: ………… ریال
مبلغ اسمی سهمالشرکه انتقالدهنده: ………… ریال
مبلغ اسمی سهمالشرکه مورد انتقال: ………… ریال
مالالصلح مورد توافق: ………… ریال
خواهشمند است با توجه به تبصره ۱ ماده ۱۴۳ قانون مالیاتهای مستقیم، پس از وصول مالیات متعلق یا احراز پرداخت آن، گواهی مربوط به نقلوانتقال سهمالشرکه مذکور صادر و نتیجه به این دفترخانه اعلام شود.
با سپاس
سردفتر اسناد رسمی شماره …………
شماره و تاریخ نامه: ………… نمونه صورتجلسه موافقت شرکا با انتقال سهمالشرکه به شخص خارج از شرکت
نمونه صورتجلسه
این نمونه برای حالتی است که همه شرکا در جلسه حاضرند. حضور همه شرکا به معنای لزوم موافقت همگی نیست؛ ملاک، تحقق نصاب قانونی موافقت است.
صورتجلسه شرکای شرکت ………… با مسئولیت محدود
شماره ثبت: …………
شناسه ملی: …………
سرمایه ثبتشده شرکت: ………… ریال
تعداد شرکا: ………… نفر
تاریخ تشکیل جلسه: …………
محل جلسه: …………
در تاریخ فوق، جلسه با حضور تمام شرکای شرکت تشکیل و موضوع انتقال تمام یا بخشی از سهمالشرکه آقای/خانم ………… به شخص خارج از شرکت مطرح شد و پس از بررسی، تصمیمات زیر اتخاذ گردید:
۱. موافقت با انتقال: با انتقال مبلغ ………… ریال از سهمالشرکه متعلق به آقای/خانم ………… به شماره ملی …………، به آقای/خانم ………… به شماره ملی ………… که در حال حاضر از شرکای شرکت نیست، موافقت شد.
۲. احراز نصاب قانونی: تعداد شرکای موافق ………… نفر از مجموع ………… شریک است. مجموع سهمالشرکه شرکای موافق ………… ریال، معادل ………… درصد سرمایه ثبتشده شرکت است. بدین ترتیب، نصاب ماده ۱۰۲ قانون تجارت از حیث اکثریت عددی و مالکیت دستکم سهچهارم سرمایه حاصل شده است.
۳. تنظیم سند رسمی: مقرر شد انتقال پس از انجام تشریفات قانونی و تنظیم سند رسمی در دفتر اسناد رسمی انجام شود. این صورتجلسه صرفاً بیانگر موافقت شرکاست و بهتنهایی موجب انتقال سهمالشرکه نیست.
۴. وضعیت سهمالشرکه پس از انتقال: پس از تنظیم سند رسمی، سهمالشرکه انتقالدهنده ………… ریال و سهمالشرکه انتقالگیرنده ………… ریال خواهد بود و سرمایه ثبتشده شرکت ………… ریال، بدون تغییر باقی میماند.
۵. ثبت تغییرات: مقرر شد پس از تنظیم سند رسمی، مدیر یا نماینده دارای اختیار شرکت اقدامات لازم برای ثبت تغییرات را انجام دهد.
| نام و نام خانوادگی شریک | مبلغ سهمالشرکه (ریال) | نظر نسبت به انتقال | امضا |
|---|---|---|---|
| ………… | ………… | موافق / مخالف / ممتنع | ………… |
| ………… | ………… | موافق / مخالف / ممتنع | ………… |
| ………… | ………… | موافق / مخالف / ممتنع | ………… |
پیش از امضا کنترل کنید: مبلغ سهمالشرکه هر شریک، تعداد موافقان و مجموع سرمایه آنان. در جلساتی که همه شرکا حاضر نیستند، تشریفات دعوت و مقررات اساسنامه هم باید رعایت شده باشد.
ارسال مدارک و رزرو نوبت تنظیم سند
برای اینکه پیش از مراجعه، مدارک شرکت بررسی و مراحل تنظیم سند مشخص شود، تصاویر مدارک را از طریق سامانه رزرو نوبت و ارسال مدارک دفتر اسناد رسمی ۶۶۲ تهران بفرستید:
- گزینه «سند صلح» را انتخاب کنید.
- اطلاعات انتقالدهنده و انتقالگیرنده را وارد کنید.
- در شرح درخواست بنویسید: «تنظیم سند صلح سهمالشرکه شرکت با مسئولیت محدود» و مبلغ اسمی مورد انتقال را مشخص کنید.
- تصاویر مدارک شرکت و مدارک مرتبط را بارگذاری و درخواست را ثبت کنید.
پس از بررسی اولیه، کارشناسان دفترخانه برای اعلام نواقص، اقدامات لازم یا هماهنگی زمان مراجعه با شما تماس میگیرند. ارسال درخواست به معنای رزرو قطعی نوبت یا پذیرش نهایی مدارک نیست.
پرسشهای پرتکرار درباره صلح سهمالشرکه
آیا انتقال سهمالشرکه با قرارداد عادی یا صورتجلسه معتبر است؟
خیر. طبق ماده ۱۰۳ قانون تجارت، انتقال سهمالشرکه فقط با سند رسمی انجام میشود. صورتجلسه شرکا فقط موافقت آنان را نشان میدهد. برای انتقال به شخص خارج از شرکت، موافقت همه شرکا لازم است؟
خیر. موافقت شرکایی کافی است که دستکم سهچهارم سرمایه را داشته باشند و از نظر تعداد هم اکثریت شرکا باشند (ماده ۱۰۲ قانون تجارت). مالیات صلح سهمالشرکه بر چه مبنایی محاسبه میشود؟
۴ درصد ارزش اسمی سهمالشرکه مورد انتقال (تبصره ۱ ماده ۱۴۳ قانون مالیاتهای مستقیم)، نه مبلغ مالالصلح. آیا انتقال سهمالشرکه سرمایه شرکت را تغییر میدهد؟
خیر. فقط ترکیب شرکا یا میزان سهمالشرکه آنان تغییر میکند و سرمایه ثبتشده ثابت میماند. انتقال به شریک موجود هم سند رسمی میخواهد؟
بله. حتی اگر طبق تفسیر رایج موافقت سایر شرکا لازم نباشد، انتقال باید با سند رسمی انجام شود و اساسنامه هم از نظر محدودیتهای احتمالی بررسی شود. آیا باید خودم از اداره ثبت شرکتها استعلام بگیرم؟
خیر. نامههای استعلام ثبت شرکتها و اداره امور مالیاتی را دفترخانه تنظیم میکند؛ پیگیری پاسخ و پرداخت مالیات با ذینفع است. بعد از امضای سند، کار تمام است؟
خیر. تغییرات باید از طریق شرکت در اداره ثبت شرکتها ثبت و آگهی شود. اگر شریک خارجشونده مدیر یا صاحب امضا بوده، تصمیم جداگانه درباره سمت او هم لازم است.
تنظیم سند صلح سهمالشرکه در دفتر اسناد رسمی ۶۶۲ تهران
انتقال سهمالشرکه صرفاً تغییر نام یک شریک نیست؛ گاهی با خروج شریک، تغییر مدیریت یا تغییر ترکیب شرکا همراه است. پیش از امضای سند، مدارک و آثار حقوقی انتقال را بررسی میکنیم تا سند متناسب با توافق طرفین و مقررات قانونی تنظیم شود.رزرو نوبت و ارسال مدارکپیام در واتساپارتباط در تلگرام
| تلفن دفترخانه | ۰۲۱-۸۸۱۹۵۲۱۷ |
| همراه و واتساپ | ۰۹۱۹-۶۶۲-۵-۶۶۲ |
| نشانی | تهران، چهارراه جهانکودک، بلوار حقانی، نرسیده به گاندی شمالی، پلاک ۶۷، طبقه همکف |
| ساعات کاری | شنبه تا چهارشنبه ۸ تا ۱۵:۳۰ · پنجشنبه ۸ تا ۱۳ |
دفتر اسناد رسمی ۶۶۲ تهران · لیلا فرجزاده، سردفتر · سند امروز، آرامش فردا
مستندات قانونی:
- قانون تجارت، مواد ۹۴، ۱۰۲ و ۱۰۳
- قانون مالیاتهای مستقیم، تبصره ۱ ماده ۱۴۳
این متن برای آگاهی عمومی تهیه شده و جایگزین بررسی پروندهمحور نیست. شرایط هر انتقال به اساسنامه شرکت، پاسخ استعلامها و نوع انتقال بستگی دارد.