مدارک اسناد رسمی › مدارک سند صلح سرقفلی
تهیه‌کننده و بازبین محتوا: لیلا فرج زاده سر دفتر اسناد رسمی ۶۶۲ تهران | آخرین بروزرسانی: شهریور ۱۴۰۵
پاسخ کوتاه: مدارک اصلی سند صلح سرقفلی شامل اصل اجاره‌نامه رسمی یا سند رسمی صلح/انتقال قبلی، اصل مدارک هویتی طرفین و اطلاعات کامل مبلغ و شرایط صلح است. اگر انتقال‌دهنده، مالک عین ملک نباشد، رضایت رسمی مالک برای انتقال به شخص جدید ضروری است؛ مگر در انتقال سهم میان مستأجران یا وراث همان رابطه استیجاری.
سند صلح سرقفلی چیست؟
این سند زمانی تنظیم می‌شود که مالکیت عرصه و اعیان منتقل نمی‌شود و فقط حقوق مربوط به محل تجاری یا اداری—مانند سرقفلی، حق کسب‌وپیشه یا حق واگذاری محل—به دیگری واگذار می‌شود. مدارک لازم به این بستگی دارد که انتقال‌دهنده «مالک ملک» باشد یا «مستأجر و صاحب حق».
اقدامات ضروری پیش از مراجعه
۱. ثبت‌نام در سامانه ثنا
مصالح و متصالح باید ثبت‌نام کرده و تلفن همراه ثبت‌شده را همراه داشته باشند.
۲. ثبت و تأیید اقامتگاه در سامانه املاک و اسکان
نشانی و کدپستی اقامتگاه طرفین از این سامانه احراز می‌شود.
ابتدا مشخص کنید انتقال‌دهنده مالک است یا مستأجر
حالت اول: انتقال حق واگذاری محل از سوی مالک
- اصل سند مالکیت حدنگار ملک
- اصل بنچاق یا سند رسمی انتقال قبلی
- اصل مدارک هویتی طرفین
- اطلاعات کامل مبلغ و شرایط صلح
- مدارک وکالت، نمایندگی یا وراثت، حسب مورد
حالت دوم: انتقال حق از سوی مستأجر یا صاحب حق
در این حالت، ارائه سند مالکیت از سوی مستأجر شرط عمومی نیست. مستند مالکیت انتقال‌دهنده نسبت به سرقفلی باید یکی از موارد زیر باشد:
- اجاره‌نامه رسمی که حقوق انتقال‌دهنده در آن مشخص شده باشد
- سند رسمی صلح یا انتقال قبلی سرقفلی، حق کسب‌وپیشه یا حق واگذاری محل
توجه: اجاره‌نامه عادی، مبایعه‌نامه عادی، الحاقیه یا توافق‌نامه عادی مستند دفترخانه برای احراز و انتقال رسمی حق قرار نمی‌گیرد.
رضایت مالک؛ شرط اصلی در انتقال به شخص جدید
در انتقال سرقفلی یا حق واگذاری محل به شخصی که در رابطه استیجاری قبلی حضور نداشته، رضایت مالک لازم است و می‌تواند به یکی از دو صورت اعلام شود:
- حضور مالک و تنظیم اجاره‌نامه رسمی جدید با متصالح
- ارائه رضایت‌نامه رسمی مالک برای انتقال حق به شخص معین
مواردی که رضایت مالک لازم نیست
- انتقال سهم میان مستأجران رسمی همان اجاره‌نامه: هر مستأجر فقط سهم خود را منتقل می‌کند.
- انتقال سهم میان وراث صاحب حق: هر وارث فقط سهم خود از متوفی را منتقل می‌کند؛ گواهی انحصار وراثت و مدارک مالیات بر ارث لازم است.
اگر وراث بخواهند سهم خود را به شخصی غیر از وراث همان متوفی منتقل کنند، رضایت مالک یا مجوز قانونی معتبر لازم خواهد بود.
انتقال به موجب حکم دادگاه
اگر مستأجر اختیار انتقال به غیر نداشته و مالک نیز موافقت نکند، انتقال با استناد به حکم قطعی دادگاه مبنی بر تجویز انتقال منافع ممکن است. مدارک این حالت شامل اصل رأی دادگاه، گواهی قطعیت و اجراییه است. طبق ماده ۱۹ قانون روابط موجر و مستأجر ۱۳۵۶، انتقال باید ظرف شش ماه از ابلاغ حکم قطعی با سند رسمی انجام شود؛ در غیر این صورت حکم ملغی‌الاثر می‌شود.
انتقال توسط وکیل
اصل وکالت‌نامه رسمی معتبر لازم است و باید حدود اختیار وکیل برای صلح یا انتقال سرقفلی، دریافت یا پرداخت مال‌الصلح و تحویل محل به‌روشنی بررسی شود.
مالیات و استعلام‌های سند صلح سرقفلی
مالیات حق واگذاری محل: ۲٪
مطابق ماده ۴ قانون الزام به ثبت رسمی معاملات اموال غیرمنقول، به نرخ ۲٪ مأخذ قانونی وصول می‌شود. اگر مبلغ اعلامی کمتر از حداقل مقرر باشد، مأخذ بر مبنای ۲۵ برابر ارزش معاملاتی ملک محاسبه می‌شود. از آنجا که مالکیت عرصه و اعیان منتقل نمی‌شود، مالیات ۵٪ نقل‌وانتقال عین موضوعیت ندارد.
استعلام تأمین اجتماعی
وضعیت بدهی تأمین اجتماعی مربوط به محل باید استعلام شود.
مدارکی که به‌تنهایی سرقفلی را اثبات نمی‌کنند
- پروانه کسب یا مجوز فعالیت
- قبوض آب، برق، گاز یا تلفن
- رسید پرداخت اجاره‌بها
- سابقه فعالیت صنفی یا تصرف طولانی‌مدت
خلاصه چک‌لیست مدارک سند صلح سرقفلی
- اصل اجاره‌نامه رسمی یا سند رسمی صلح/انتقال قبلی
- رضایت‌نامه رسمی مالک (در صورت انتقال به شخص جدید)
- اصل مدارک هویتی مصالح و متصالح
- اطلاعات کامل مبلغ و شرایط صلح
- سند مالکیت و بنچاق، اگر انتقال‌دهنده مالک باشد
- گواهی انحصار وراثت و مدارک مالیات بر ارث، در انتقالات وراثتی
- ثبت‌نام در سامانه ثنا و ثبت اقامتگاه در سامانه املاک و اسکان
موضوعات مرتبط: اگر همراه با حق واگذاری محل، مالکیت عین ملک نیز منتقل می‌شود، راهنمای مدارک سند قطعی املاک تجاری و اداری را مطالعه کنید. فهرست کامل سایر اسناد در این بخش موجود است.
سوالات متداول درباره سند صلح سرقفلی
آیا اجاره‌نامه عادی برای اثبات سرقفلی کافی است؟
خیر، فقط اجاره‌نامه رسمی یا سند رسمی صلح/انتقال قبلی مستند دفترخانه محسوب می‌شود.
آیا برای انتقال سهم بین وراث، رضایت مالک لازم است؟
خیر، در انتقال سهم میان وراث همان متوفی، رضایت مالک لازم نیست.
مالیات حق واگذاری محل چقدر است؟
۲٪ مأخذ قانونی؛ با حداقل مأخذ معادل ۲۵ برابر ارزش معاملاتی ملک در صورت اعلام مبلغ کمتر از حد مقرر.
مهلت اجرای حکم تجویز انتقال منافع چقدر است؟
طبق ماده ۱۹ قانون روابط موجر و مستأجر ۱۳۵۶، شش ماه از تاریخ ابلاغ حکم قطعی.
آیا پروانه کسب اثبات‌کننده مالکیت سرقفلی است؟
خیر، پروانه کسب، قبوض یا سابقه تصرف به‌تنهایی مالکیت یا اختیار انتقال سرقفلی را اثبات نمی‌کند.
ارسال مدارک، رزرو وقت و مشاوره
پیش از پرداخت مبلغ صلح یا امضای هرگونه توافق، توصیه می‌شود تصاویر اسناد رسمی را از طریق سامانه رزرو و ارسال مدارک دفتر اسناد رسمی ۶۶۲ تهران برای بررسی اولیه ارسال کنید.
- نشانی: تهران، چهارراه جهان کودک، بلوار حقانی، نرسیده به گاندی شمالی، پلاک ۶۷، طبقه همکف
- کدپستی: ۱۹۶۹۹۳۵۸۴۳
- تماس و واتساپ: ۰۹۱۹۶۶۲۵۶۶۲
سایر راهنماهای حقوقی را در مقالات دفترخانه بخوانید یا با دفترخانه ۶۶۲ تهران بیشتر آشنا شوید.