راهنمای مدارک، شرایط و مراحل تنظیم سند مجوز بهرهبرداری از علامت تجاری در دفتر اسناد رسمی، بر اساس قانون حمایت از مالکیت صنعتی مصوب ۱۴۰۳
لیسانس برند یعنی مالک علامت تجاری بدون انتقال مالکیت، اجازه استفاده از برند را در محدوده و مدت مشخص به دیگری میدهد. برای تنظیم این سند مدارک هویتی طرفین و آخرین گواهینامه معتبر ثبت علامت لازم است و باید نوع مجوز (انحصاری یا غیرانحصاری)، کالاها و خدمات، مدت، قلمرو و حقالامتیاز مشخص شود. سند در دفترخانه با عنوان «سند مجوز بهرهبرداری از علامت تجاری» تنظیم و سپس در مرجع مالکیت صنعتی ثبت میشود. دفتر اسناد رسمی ۶۶۲ تهران این سند را تنظیم و پیگیری میکند.
مالک یک علامت تجاری ثبتشده میتواند بدون انتقال مالکیت، به شخص دیگری اجازه دهد که در محدوده و شرایط مشخص از علامت وی استفاده کند. این توافق که با عنوان «مجوز بهرهبرداری از علامت تجاری» یا «لیسانس برند» شناخته میشود، میتواند برای تولید، عرضه کالا، ارائه خدمات یا سایر فعالیتهای مرتبط با علامت تنظیم شود.
در این قرارداد، مالکیت علامت همچنان متعلق به اجازهدهنده است و اجازهگیرنده صرفاً در حدود قرارداد حق بهرهبرداری دارد. این سند در دفاتر اسناد رسمی، در قالب «سایر اسناد» با عنوان «سند مجوز بهرهبرداری از علامت تجاری (لیسانس برند)» تنظیم میشود. اگر قصد واگذاری کامل برند را دارید، مدارک سند انتقال مالکیت علامت تجاری را مطالعه کنید.
۱. مدارک لازم برای تنظیم سند لیسانس برند
- الزامیمدارک هویتی اجازهدهنده و اجازهگیرنده شامل کارت ملی و سایر مدارک معتبر شناسایی.
- الزامیآخرین گواهینامه معتبر ثبت علامت تجاری و مدارک تمدید آن، در صورت تمدید.
- مشخصات ثبتی علامت شامل شماره و تاریخ ثبت، نام مالک، طبقات بینالمللی و فهرست کالاها یا خدمات ثبتشده.
- موضوع مجوز؛ کالاها یا خدماتی که اجازه بهرهبرداری نسبت به آنها صادر میشود.
- مدت و محدوده بهرهبرداری شامل تاریخ شروع و پایان و قلمرو جغرافیایی مورد توافق.
- نوع مجوز از نظر انحصاری یا غیرانحصاری بودن.
- اختیار اعطای مجوز فرعی به دیگری توسط اجازهگیرنده.
- شرایط مالی شامل مبلغ و نحوه پرداخت حقالامتیاز، چنانچه مجوز معوض باشد.
اطلاعات قراردادی فوق برای تنظیم مفاد سند دریافت میشوند و الزاماً نیازمند ارائه مدرک جداگانه نیستند.
۲. مدارک حسب مورد برای مجوز بهرهبرداری از برند
چنانچه یکی از طرفین شرکت باشد
- شرکتنامه یا اساسنامه، آگهی تأسیس و آخرین آگهی تغییرات مرتبط.
- شماره ثبت و شناسه ملی شرکت.
- مدارک هویتی صاحبان امضای مجاز.
- مصوبه مرجع صلاحیتدار شرکت، در صورت لزوم مطابق اساسنامه و حدود اختیارات مدیران.
چنانچه سند توسط نماینده یا وکیل تنظیم شود
- وکالتنامه رسمی یا مدرک معتبر نمایندگی با اختیار لازم برای اعطا یا پذیرش مجوز بهرهبرداری.
چنانچه علامت متعلق به چند مالک باشد
- مدارک مالکیت مشترک و اختیار اشخاص امضاکننده برای اعطای مجوز.
چنانچه پیشتر مجوز بهرهبرداری صادر شده باشد
- قراردادها و مجوزهای قبلی مرتبط و اسناد پایان یا فسخ آنها، حسب مورد.
این مدارک برای بررسی امکان اعطای مجوز جدید، بهویژه در صورت وجود مجوزهای انحصاری قبلی، اهمیت دارند.
راهنمای مدارک دیگر اسناد رسمی را در دستهبندی مدارک لازم دفترخانه ببینید.
۳. شرایطی که پیش از تنظیم سند لیسانس برند باید مشخص شود
نوع بهرهبرداری
مشخص شود اجازه استفاده از علامت برای چه فعالیتی اعطا میشود؛ از جمله تولید کالا، عرضه یا فروش محصولات، ارائه خدمات یا تبلیغات.
کالاها و خدمات مشمول مجوز
مجوز میتواند شامل تمام یا بخشی از کالاها و خدماتی باشد که علامت برای آنها ثبت شده است. موضوع بهرهبرداری باید با حقوق ثبتشده مالک تطبیق داشته باشد.
مدت قرارداد
تاریخ شروع و پایان اجازه بهرهبرداری، شرایط تمدید و تکلیف طرفین در صورت عدم تمدید گواهینامه علامت باید مشخص شود.
محدوده جغرافیایی
طرفین میتوانند محدوده مجوز را سراسر ایران یا مناطق مشخصی از آن تعیین کنند. بهرهبرداری در خارج از کشور نیز مستلزم توجه به وضعیت حقوقی علامت در کشورهای مربوط است.
مجوز انحصاری یا غیرانحصاری
| نوع مجوز | آثار حقوقی |
|---|---|
| انحصاری | حق بهرهبرداری در حدود قرارداد به اجازهگیرنده مشخصی اختصاص مییابد. |
| غیرانحصاری | مالک میتواند با رعایت قراردادهای موجود به دیگران نیز مجوز بهرهبرداری بدهد. |
مطابق ماده ۱۴۱ آییننامه اجرایی، در صورت سکوت قرارداد درباره انحصاری بودن، مجوز غیرانحصاری تلقی میشود.
حق اعطای مجوز به دیگری
باید صریحاً مشخص شود که آیا دریافتکننده مجوز میتواند به شخص ثالث نیز اجازه بهرهبرداری بدهد یا خیر.
حقالامتیاز و نحوه پرداخت
مجوز میتواند معوض یا بلاعوض باشد. در قراردادهای معوض، حقالامتیاز ممکن است مبلغ ثابت، مبالغ دورهای یا درصدی از فروش محصولات یا خدمات باشد و نحوه محاسبه و پرداخت آن باید بهروشنی تعیین شود.
۴. نکات حقوقی مهم در سند مجوز بهرهبرداری از علامت تجاری
اجازه بهرهبرداری موجب انتقال مالکیت نمیشود
دارنده مجوز مالک علامت تجاری نخواهد شد و صرفاً حق استفاده از آن را در محدوده قرارداد به دست میآورد. بنابراین اجازهگیرنده نمیتواند برخلاف مفاد سند، علامت را به دیگری منتقل کند یا خارج از حدود توافق از آن استفاده نماید.
ضرورت نظارت مالک بر کیفیت کالاها و خدمات
مطابق ماده ۱۱۳ قانون حمایت از مالکیت صنعتی، مالک علامت در برابر مصرفکنندگان و اشخاص ثالث در زمینه اقدامات دارنده مجوز و نظارت بر کیفیت مسئولیت قانونی دارد، مگر اینکه ثابت کند نظارت مؤثر و کافی انجام داده است. همچنین مطابق ماده ۱۴۲ آییننامه اجرایی، وجود شرایط لازم برای کنترل کیفیت توسط اجازهدهنده از موارد مورد بررسی مرجع ثبت مجوز است.
بنابراین در سند باید درباره کیفیت محصولات یا خدمات، رعایت استانداردها، نحوه نظارت مالک و آثار تخلف از شرایط قرارداد تعیین تکلیف شود.
امکان فسخ یا خاتمه مجوز
موارد فسخ، انقضای مدت، تعهدات طرفین پس از پایان قرارداد و تکلیف محصولات، بستهبندیها و تبلیغات حاوی علامت باید مشخص شود. مراتب فسخ یا خاتمه زودهنگام مجوز نیز حسب مقررات باید در مرجع ثبت مالکیت صنعتی منعکس شود.
اعتبار گواهینامه علامت
مدت اعتبار گواهینامه ثبت علامت تجاری ده سال از تاریخ ثبت اظهارنامه است و مطابق مقررات قابل تمدید خواهد بود. بنابراین پیش از صدور مجوز، اعتبار فعلی علامت بررسی میشود و در صورت طولانی بودن مدت قرارداد، تکلیف تمدید و آثار عدم تمدید آن نیز باید روشن باشد.
تفاوت مجوز بهرهبرداری از برند با فرانچایز
مجوز استفاده از علامت تجاری لزوماً به معنای اعطای نمایندگی فروش، انتقال دانش فنی یا ایجاد رابطه فرانچایز نیست. اگر طرفین علاوه بر علامت تجاری، درباره روش تولید، دانش فنی، اسرار تجاری، آموزش، تجهیزات یا شبکه توزیع نیز توافق کرده باشند، حقوق و تعهدات مربوط به این موضوعات باید جداگانه در قرارداد پیشبینی شود.
۵. مراحل تنظیم سند رسمی مجوز بهرهبرداری از برند
ارائه مدارک
طرفین گواهینامه علامت، مدارک هویتی و اطلاعات مربوط به مجوز را ارائه میکنند.
استعلام و بررسی
دفترخانه از مرجع ثبت مالکیت صنعتی درباره آخرین وضعیت علامت، اعتبار ثبت، مالکیت، محدودیتهای احتمالی و مجوزهای پیشین استعلام میکند.
تنظیم سند رسمی
پس از احراز شرایط قانونی و توافق درباره موضوع، مدت، نوع مجوز و تعهدات طرفین، سند رسمی تنظیم میشود.
ثبت اجازه بهرهبرداری
پس از تنظیم سند، مراتب اعطای مجوز باید مطابق مقررات در مرجع مالکیت صنعتی ثبت و منتشر شود.
۶. پرسشهای متداول درباره لیسانس برند
آیا مالک برند میتواند همزمان به چند شرکت مجوز بهرهبرداری بدهد؟
بله، مشروط بر اینکه مجوزهای قبلی و تعهدات قراردادی او مانع اعطای مجوز جدید نباشند؛ برای مثال وجود یک مجوز انحصاری قبلی در همان محدوده میتواند مانع باشد.
آیا مجوز بهرهبرداری حتماً باید دارای مبلغ باشد؟
خیر. مجوز میتواند معوض یا بلاعوض باشد و شرایط مالی تابع توافق طرفین و مقررات مربوط است.
آیا دریافتکننده مجوز میتواند برند را به دیگری واگذار کند؟
صرف دریافت مجوز بهرهبرداری، اختیار انتقال مالکیت علامت را ایجاد نمیکند. اعطای مجوز فرعی نیز تابع قانون و اختیارات مقرر در قرارداد است.
آیا میتوان مجوز را فقط برای یک محصول صادر کرد؟
بله. مجوز میتواند صرفاً برای بعضی کالاها یا خدمات تحت پوشش ثبت علامت اعطا شود.
آیا مجوز بهرهبرداری از برند جایگزین مجوزهای تولید و فعالیت تجاری است؟
خیر. مجوز استفاده از علامت تجاری بهخودیخود جایگزین پروانه کسب، مجوز تولید یا سایر مجوزهای قانونی لازم برای فعالیت اقتصادی نیست.
آیا تنظیم سند رسمی بهتنهایی کافی است؟
سند رسمی، توافق طرفین را در قالب قانونی ثبت میکند؛ اما ثبت و انتشار مراتب اجازه بهرهبرداری در مرجع مالکیت صنعتی نیز برای آثار قانونی، بهویژه در برابر اشخاص ثالث، ضرورت دارد.
اگر در قرارداد درباره انحصاری بودن چیزی نوشته نشود، چه میشود؟
مطابق ماده ۱۴۱ آییننامه اجرایی، در صورت سکوت قرارداد، مجوز غیرانحصاری تلقی میشود.
۷. نمونه سند لیسانس برند و آموزش تخصصی
نمونه سند اجازه بهرهبرداری از علامت تجاری (لیسانس برند) و سایر نمونهاسناد حقوقی در بخش «سایر اسناد» سایت دفتر اسناد رسمی ۶۶۲ تهران ارائه میشود. دسترسی به متن کامل نمونه سند و آموزشهای تخصصی ویژه اعضای دارای اشتراک است؛ نحوه دسترسی به نمونهاسناد تخصصی را ببینید. برای مطالب بیشتر نیز به مقالات حقوقی دفترخانه ۶۶۲ مراجعه کنید.
تنظیم سند لیسانس برند در دفتر اسناد رسمی ۶۶۲ تهران
مدارک و اطلاعات قرارداد را آنلاین ارسال کنید تا پیش از مراجعه بررسی شود.
رزرو نوبت و ارسال مدارک مشاوره در واتساپ پیام در بلهکدپستی: ۱۹۶۹۹۳۵۸۴۳
مستندات قانونی
- مواد ۵۷، ۵۸، ۱۱۱، ۱۱۳، ۱۱۵ و ۱۱۶ قانون حمایت از مالکیت صنعتی مصوب ۱۴۰۳
- مواد ۱۴۱ تا ۱۴۳، ۱۴۶ و ۱۷۸ آییننامه اجرایی سال ۱۳۸۷، در حدود عدم مغایرت با قانون جدید