برای تنظیم سند صلح عمری ملک (اعم از ساده یا با خیار فسخ)، تهیه مدارک هویتی طرفین، سند مالکیت ملک حدنگار(کاداستری )، بنچاق قبلی (در صورت وجود) و پایان‌کار/عدم‌خلاف (در صورت وجود) نیاز است. همچنین ثبت‌نام هر دو طرف در سامانه ثنا و ثبت اقامتگاه در سامانه املاک و اسکان پیش از مراجعه حضوری به دفترخانه ضروری می‌باشد. استعلامات ثبت و دارایی مستقیماً توسط دفترخانه انجام می‌گیرد.
تنظیم سند صلح عمری یکی از مطمئن‌ترین روش‌های حقوقی برای انتقال مالکیت ملک به اطرافیان در زمان حیات، همراه با حفظ حق استفاده (منافع) برای مالک تا زمان فوت است. برای جلوگیری از اتلاف زمان در فرآیند اداری، آشنایی کامل با مدارک لازم برای صلح عمری و اقدامات پیش از مراجعه حضوری اهمیت فراوانی دارد.
چه مدارکی همراه داشته باشیم؟ (مدارک مورد نیاز صلح عمری)
تصویر مدارک برای بررسی اولیه قابل ارسال است؛ اما هنگام تنظیم نهایی سند، ارائه اصل مدارک زیر الزام قانونی دارد:
- اصل مدارک هویتی طرفین (کارت ملی هوشمند و شناسنامه مصدق مصالح و متصالح)
- اصل سند مالکیت ملک (سند تک‌برگی )
- اصل بنچاق قبلی ملک (در صورت وجود و برای استناد به سوابق ثبتی)
- گواهی پایان‌کار ساختمانی یا گواهی عدم خلاف (در صورت وجود و متناسب با وضعیت ملک)
- تأییدیه ثبت‌نام در سامانه ثنا قوه قضاییه برای تمامی اشخاص حقیقی یا حقوقی سند
- تأییدیه ثبت نشانی و کدپستی اقامتگاه در سامانه ملی املاک و اسکان
جهت مشاهده فهرست کامل کلیه صورت‌جلسات و اسناد دفترخانه‌ای می‌توانید به بخش اسناد و مدارک مورد نیاز دفتر اسناد رسمی مراجعه نمایید.
پیش از مراجعه به دفترخانه چه کارهایی انجام دهیم؟
پیش از مراجعه حضوری برای احراز هویت و امضای سند، تکمیل فرآیندهای الکترونیکی زیر الزامی است:
- ثبت‌نام سامانه ثنا: هر دو طرف (مصالح و متصالح) باید ثبت‌نام خود را در سامانه ثنا تکمیل کرده باشند. هنگام مراجعه به دفترخانه، همراه داشتن سیم‌کارتی که به نام فرد بوده و در ثنا ثبت شده، برای دریافت کد پیامکی احراز هویت الزامی است.
- سامانه ملی املاک و اسکان: نشانی دقیق و کدپستی اقامتگاه هر یک از طرفین باید در سامانه املاک و اسکان ثبت و تأیید شده باشد. توجه داشته باشید که اقامتگاه قانونی شما الزاماً همان ملکی نیست که قصد صلح آن را دارید.
- تکمیل اطلاعات ثبتی ملک: نشانی دقیق، پلاک ثبتی اصلی و فرعی، و کدپستی ۱۰ رقمی ملک مورد صلح را پیش از ارائه آماده داشته باشید.
پایان‌کار را چه زمانی ارائه کنیم؟
اگر ملک دارای گواهی پایان‌کار یا عدم‌خلاف شهرداری است، ارائه آن جهت بررسی مشخصات فنی ملک توصیه می‌شود. وجود هرگونه خلاف ساختمانی یا مغایرت میان وضعیت فعلی ملک با مستندات ثبتی را حتماً به سردفتر اطلاع دهید.
نکته مهم حقوقی در خصوص ماده ۶ قانون الزام:
با توجه به ماده ۶ قانون الزام به ثبت رسمی معاملات اموال غیرمنقول، تا زمانی که سامانه شهرداری به سامانه ثبت الکترونیک اسناد متصل نشده باشد، دفترخانه تکلیفی به اخذ پاسخ از سامانه متصل‌نشده ندارد. از این رو، پیش از اقدام برای دریافت گواهی جدید، مدارک موجود توسط دفترخانه ارزیابی می‌شود. جزئیات بیشتر این موضوع در بخش مقالات و راهنمای انتقال ملک به‌تفصیل بررسی شده است.
چه اقداماتی توسط دفترخانه انجام می‌شود؟
پس از تحویل مدارک اولیه، دفتر اسناد رسمی فرآیندهای قانونی استعلام و تنظیم سند را کلید می‌زند:
- استعلام ثبتی ملک: بررسی آخرین وضعیت مالکیت، مشخصات ثبتی، و اطمینان از عدم بازداشت یا رهن بودن ملک در اداره ثبت اسناد و املاک.
- استعلام دارایی و مالیات: دریافت اطلاعات ممیزی برای بررسی وضعیت مالیاتی و محاسبه ارزش معاملاتی ملک جهت صدور گواهی موضوع ماده ۱c7 قانون مالیات‌های مستقیم. برای آگاهی از هزینه‌های قانونی می‌توانید به سامانه محاسبه آنلاین هزینه‌های سند مراجعه فرمایید.
- تنظیم متن حقوقی سند: درج دقیق توافق طرفین در خصوص انتقال رقبه، حفظ حق انتفاع (استفاده) برای صلح‌کننده و در صورت درخواست، درج شروط فسخ.
آیا صلح عمری با خیار فسخ، مدارک متفاوتی می‌خواهد؟
خیر؛ مدارک پایه هر دو سند کاملاً یکسان است. اما از نظر حقوقی تفاوت عمده‌ای در شرایط سند وجود دارد. اگر قصد دارید حق برهم‌زدن یک‌جانبه معامله (خیار فسخ) را برای خود در طول حیات حفظ کنید، حتماً این موضوع را پیش از تنظیم سند اعلام کنید.
در این صورت، مشخصات دارنده حق فسخ، مدت اعتبار و شرایط آن به‌صراحت در متن سند قید می‌گردد. یادآوری می‌شود که صرف استفاده از عنوان کلی «صلح عمری»، به معنای داشتن حق فسخ نیست و عقد صلح بدون شرط فسخ، غیرقابل رجوع خواهد بود. جهت مطالعه بیشتر درباره مفاهیم حقوقی خیارات، می‌توانید به آرشیو مقالات حقوقی دفترخانه ۶۶۲ مراجعه کنید.
چه اطلاعاتی را پیش از تنظیم سند مشخص کنیم؟
برای تسریع در نگارش متون حقوقی، پیش از تنظیم نهایی سند موارد زیر را تعیین و به سردفتر اعلام کنید:
- میزان دقیق دانگ یا سهم مورد صلح (مثلاً شش‌دانگ یا سه‌دانگ).
- مشخصات دقیق شخصی که حق انتفاع و استفاده از ملک برای او حفظ می‌شود.
- مدت زمان حق انتفاع (تا زمان فوت مصالح یا مدت معین).
- مبلغ، مال‌الصلح یا عوض صلح (در صورت وجود توافق مالی).
- شرایط دقیق خیار فسخ و مشخص کردن دارنده حق فسخ.
نکته: نیازی به تهیه پیش‌نویس حقوقی از سوی متقاضی نیست؛ تمامی متون حقوقی بر اساس توافقات قانونی شما توسط سردفتر تنظیم می‌گردد.
مشاوره تخصصی با سردفتر و ارسال مدارک
برای بررسی مدارک، رفع ابهامات حقوقی و هماهنگی حضوری تحت نظارت لیلا فرج‌زاده (سردفتر اسناد رسمی ۶۶۲ تهران)، می‌توانید از درباره دفتر اسناد رسمی ۶۶۲ تهران دیدن کرده یا تصاویر خوانای مدارک خود را جهت نوبت‌دهی ارسال نمایید.
📌 ارسال مدارک و رزرو وقت: سامانه نوبت‌دهی و ارسال آنلاین مدارک
📞 تلفن دفترخانه: ۰۲۱۸۸۱۹۵۲۱۷
📱 همراه و واتساپ: ۰۹۱۹۶۶۲۵۶۶۲
📍 نشانی: تهران، چهارراه جهان کودک، بلوار حقانی، نرسیده به گاندی شمالی، پلاک ۶۷، طبقه همکف.
سؤالات متداول مدارک صلح عمری ملک
۱. آیا برای صلح عمری ملک حتماً به اصل سند مالکیت نیاز است؟
بله؛ ارائه اصل سند مالکیت (تک‌برگی یا دفترچه‌ای) جهت رؤیت سردفتر و اخذ استعلام ثبتی الزامی است.
۲. آیا مدارک صلح عمری ساده با صلح عمری با خیار فسخ متفاوت است؟
خیر؛ مدارک اولیه و پایه یکسان است. تفاوت در متن حقوقی و شروط فسخی است که به درخواست متقاضی در سند گنجانده می‌شود.
۳. آیا قبل از صلح عمری باید استعلام دارایی و ثبت اخذ شود؟
بله؛ تمامی استعلام‌های مربوط به ثبت و مالیات دارایی مستقیماً توسط دفتر اسناد رسمی انجام و پیگیری می‌شود.