سند خانه را هرجا گشتید پیدا نشد؟ قبل از هر چیز نفس عمیق بکشید. کسی با در دست داشتن کاغذ سند شما نمیتواند در دفترخانه ملکتان را بفروشد، و قانون برای همین وضعیت مسیر روشنی دارد: سند المثنی. در این راهنما، نحوه گرفتن سند المثنی ملک را از ثبت درخواست در سامانه کاتب تا استشهادیه، آگهی، مهلت اعتراض، مدت زمان، هزینه و حالتهای خاص، بر اساس ماده ۱۲۰ آییننامه قانون ثبت توضیح دادهایم.
آخرین بررسی و بهروزرسانی:
سند المثنی نسخه جایگزین سند مالکیتی است که گم شده، سرقت شده یا از بین رفته و همه مندرجات و اعتبار سند اصلی را دارد. برای گرفتن آن، درخواست را در سامانه کاتب یا یکی از دفاتر اسناد رسمی ثبت میکنید، استشهادیه با امضای دستکم سه شاهد ارائه میدهید، اداره ثبت یک نوبت آگهی منتشر میکند و اگر ظرف ۱۰ روز کسی با ارائه اصل سند اعتراض نکند، سند المثنی صادر میشود. این روند در عمل معمولاً ۲ تا ۳ ماه طول میکشد.
۱. سند المثنی چیست؟

«المثنی» یعنی نسخه دوم. سند مالکیت المثنی سندی است که اداره ثبت اسناد و املاک، بهجای سند مالکیت گمشده یا از بین رفته، بر اساس سوابق دفتر املاک صادر میکند. طبق ماده ۱۲۰ آییننامه قانون ثبت، المثنی حاوی کلیه مندرجات سند اصلی است؛ یعنی مشخصات ملک، مالک، معاملات و محدودیتهای ثبتشده عیناً در آن منعکس میشود.
به زبان ساده: مالکیت شما در دفتر املاک ثبت شده و با گم شدن کاغذ سند از بین نمیرود. سند المثنی همان مالکیت را دوباره روی یک سند جدید میآورد و با آن میتوانید مثل سند اصلی معامله کنید، وام بگیرید یا ملک را به رهن بگذارید.
۲. سند المثنی در چه مواردی صادر میشود؟
مطابق قانون، سند مالکیت المثنی در این موارد صادر میشود:
- گم شدن سند به هر علت، مثل جابهجایی محل سکونت یا مفقود شدن در مسیر
- سرقت سند همراه با سایر مدارک یا اموال
- از بین رفتن تمام یا قسمتی از سند در حوادثی مثل آتشسوزی، سیل یا زلزله؛ حتی اگر فقط بخشی از صفحات سند از بین رفته باشد
- وجود سند نزد شخص ثالث که پس گرفتن آن حتی از طریق دادگاه ممکن نشده است

۳. اولین کار بعد از گم شدن سند خانه
رایجترین نگرانی مالکان این است که «اگر کسی سند را پیدا کند، میتواند خانه را بفروشد؟» پاسخ کوتاه این است که صرف در دست داشتن سند برای فروش ملک کافی نیست: در دفتر اسناد رسمی هویت فروشنده احراز میشود و پیش از هر معامله، وضعیت ثبتی ملک استعلام میشود. با این حال، سریع اقدام کردن مهم است.

-
یک بار دیگر جاهای محتمل را بررسی کنید
اگر ملک در رهن بانک است یا برای وام اقدام کردهاید، از بانک بپرسید سند نزد آنها نیست. اگر سند را به وکیل، مشاور یا خریدار سپردهاید، کتباً پیگیری کنید.
-
کپی سند یا مشخصات ثبتی را پیدا کنید
شماره پلاک اصلی و فرعی و بخش ثبتی را از کپی سند، مبایعهنامه یا اسناد رسمی قبلی یادداشت کنید؛ برای ثبت درخواست لازم است.
-
درخواست المثنی را بدون معطلی ثبت کنید
با ثبت درخواست، اداره ثبت موضوع را به دفاتر اسناد رسمی اعلام میکند و هر معاملهای روی آن پلاک با استعلام همراه میشود.
۴. مراحل گرفتن سند المثنی ملک

-
ثبت درخواست و اعلام کتبی علت
درخواست صدور سند المثنی در سامانه کاتب یا از طریق یکی از دفاتر اسناد رسمی ثبت میشود و مالک باید علت گم شدن یا از بین رفتن سند را کتباً اعلام کند. رسیدگی با اداره ثبتی است که ملک در حوزه آن ثبت شده است.
-
تکمیل فرم استشهادیه
استشهادیه طبق نمونه سازمان ثبت تکمیل میشود و دستکم سه نفر از افراد مطلع، گم شدن یا از بین رفتن سند و مالکیت شما را گواهی میکنند.
-
گواهی امضای شاهد در دفترخانه
هویت و امضای شاهدان به گواهی یکی از آنها میرسد و هویت و امضای همان شاهد، در یکی از دفاتر اسناد رسمی یا نیروی انتظامی محل گواهی میشود.
-
ثبت در دفتر املاک و اعلام به دفاتر
اداره ثبت درخواست و استشهادیه را ثبت میکند، مراتب را در دفتر املاک منعکس و به دفاتر اسناد رسمی اعلام میکند.
-
انتشار آگهی و مهلت ۱۰ روزه اعتراض
یک نوبت آگهی در روزنامه کثیرالانتشار یا روزنامه آگهیهای ثبتی، به هزینه متقاضی، منتشر میشود و از تاریخ انتشار ۱۰ روز برای اعتراض فرصت است.
-
صدور سند المثنی
اگر اعتراضی نرسد، یا معترض اصل سند مالکیت یا سند معامله را ارائه نکند، اداره ثبت سند المثنی را صادر و به مالک تحویل میدهد.
۵. درخواست سند المثنی در سامانه کاتب
سامانه کاتب از دی ۱۴۰۲ برای یکپارچه و غیرحضوری کردن فرایندهای ثبتی راهاندازی شده است. به گفته سخنگوی سازمان ثبت اسناد و املاک کشور (۱۷ شهریور ۱۴۰۴)، درخواست سند مالکیت المثنی از خدمات این سامانه است. اداره کل ثبت استان تهران نیز در مرداد ۱۴۰۴ از دفاتر خواسته است مراجعان را برای خدمات ثبتی به بستر کاتب راهنمایی کنند.
| روش ثبت درخواست | مناسب برای | نکته |
|---|---|---|
| خود مالک در سامانه کاتب (kateb.ir) | کسی که ثبتنام ثنا دارد و مشخصات ثبتی ملک را میداند | شماره همراه باید به نام خود مالک باشد؛ کد رهگیری را نگه دارید |
| ثبت در یکی از دفاتر اسناد رسمی | کسی که میخواهد مدارک پیش از ثبت بررسی شود یا گواهی امضای استشهادیه هم لازم دارد | درخواست در همان بستر کاتب ثبت و کد رهگیری تحویل میشود |
تبدیل سند دفترچهای به تکبرگ با المثنی فرق دارد. به گفته همان مقام رسمی، برای تبدیل سند دفترچهای باید به دفاتر اسناد رسمی یا اداره ثبت محل وقوع ملک مراجعه کرد و سند حدنگار از طریق پست ارسال میشود. راهنما: تبدیل سند دفترچهای به تکبرگ.
۶. مدارک لازم برای سند المثنی
- الزامیاصل کارت ملی و شناسنامه مالک و شماره همراه به نام خود مالک با ثبتنام در سامانه ثنا
- الزامیمشخصات ثبتی ملک: پلاک اصلی و فرعی و بخش ثبتی؛ از کپی سند، مبایعهنامه یا اسناد رسمی قبلی
- الزامیفرم استشهادیه با امضای دستکم سه شاهد و گواهی امضای شاهد در دفترخانه
- الزامیشرح کتبی نحوه گم شدن، سرقت یا از بین رفتن سند
- حسب مورد: گواهی انحصار وراثت (برای ورثه)، وکالتنامه رسمی با اختیار اخذ سند المثنی (برای وکیل)، گواهی دادگاه (سند نزد شخص ثالث)، اصل سند ناقص (سند سوخته یا پاره)
۷. فرم استشهادیه سند المثنی و شرایط شهود
استشهادیه مهمترین مدرک پرونده مفقودی است. فرم آن طبق نمونه سازمان ثبت اسناد و املاک کشور است و معمولاً در دو برگ تکمیل میشود. نمونه فرم را میتوانید از دانلود فرم استشهاد تقاضای المثنی سند مالکیت دریافت کنید.
- تعداد شهود: دستکم سه نفر که از مالکیت شما و گم شدن یا از بین رفتن سند اطلاع دارند.
- زنجیره گواهی: هویت و امضای شهود به گواهی یکی از آنها میرسد و امضای همین شاهد در یکی از دفاتر اسناد رسمی یا نیروی انتظامی محل گواهی میشود.
- شرح دقیق: نحوه، زمان و محل تقریبی گم شدن یا از بین رفتن سند را روشن و بدون تناقض بنویسید.
گواهی امضای شاهد استشهادیه در ۶۶۲ انجام میشود. شاهدی که برای گواهی امضا مراجعه میکند، اصل کارت ملی همراه داشته باشد. فهرست دفاتر: سایت دریافت لیست دفاتر اسناد رسمی.
۸. آگهی سند المثنی و مهلت اعتراض
پس از ثبت درخواست و استشهادیه، اداره ثبت یک نوبت آگهی در یکی از روزنامههای کثیرالانتشار یا روزنامهای که آگهیهای ثبتی در آن درج میشود، به هزینه متقاضی منتشر میکند. در آگهی این موارد قید میشود:
- نام و نام خانوادگی مالک
- شماره پلاک، بخش و محل وقوع ملک
- خلاصهای از ادعای نحوه گم شدن یا از بین رفتن سند
- معاملاتی که به حکایت سوابق ثبتی و اظهار مالک، مستند به سند رسمی در سند مالکیت نوشته شده است
- تذکر به اینکه هر کس نسبت به ملک معاملهای کرده که در آگهی ذکر نشده یا مدعی وجود سند مالکیت نزد خود است، باید ظرف ۱۰ روز از انتشار آگهی با ارائه اصل سند مالکیت یا سند معامله اعتراض کند
اعتراض بدون اصل سند اثری ندارد. اگر معترض اصل سند مالکیت یا سند معامله را ارائه کند، اداره ثبت صورتمجلسی مبنی بر وجود آن نزد معترض در دو نسخه تنظیم میکند، یک نسخه را به متقاضی المثنی میدهد، اصل سند به ارائهدهنده مسترد میشود و درخواست المثنی رد میشود. اگر در آگهی اشتباهی رخ دهد، دستور رفع آن با مسئول اداره کل ثبت استان است.
۹. مدت زمان گرفتن سند المثنی
| مرحله | زمان قانونی یا معمول |
|---|---|
| تکمیل استشهادیه و گواهی امضای شاهد | چند روز تا دو هفته، بسته به هماهنگی شهود |
| ثبت درخواست و انتشار آگهی | بسته به نوبتدهی اداره ثبت و روزنامه |
| مهلت اعتراض | ۱۰ روز از تاریخ انتشار آگهی |
| بررسی نهایی و صدور سند | بسته به حجم کار اداره ثبت |
| کل روند در عمل | معمولاً ۲ تا ۳ ماه؛ در صورت اعتراض یا نقص مدارک طولانیتر |
بیشترین تأخیرها از نقص مشخصات ثبتی، تناقض در شرح استشهادیه و ناهماهنگی شهود ایجاد میشود. کد رهگیری کاتب را نگه دارید و وضعیت پرونده را مرتب پیگیری کنید.
۱۰. هزینه صدور سند المثنی
هزینه المثنی یک رقم ثابت واحد نیست و از چند جزء تشکیل میشود که مبلغ دقیق آنها هنگام ثبت درخواست اعلام میشود:
| جزء هزینه | توضیح |
|---|---|
| هزینه آگهی | طبق قانون به عهده متقاضی است |
| هزینههای ثبتی و صدور سند | طبق تعرفه سازمان ثبت اسناد و املاک |
| گواهی امضای استشهادیه و خدمات دفترخانه | طبق تعرفه مصوب دفاتر اسناد رسمی؛ محاسبه با سامانه محاسبه هزینه دفترخانه |
۱۱. حالتهای خاص: ورثه، ید ثالث، رهن و بازداشت
سند نزد شخص ثالث است و پس نمیدهد
طبق تبصره ۲ ماده ۱۲۰، ابتدا باید دعوای استرداد سند مطرح شود. اگر دادگاه حکم استرداد داد و اجراییه هم مؤثر نبود، با گواهی دادگاه صادرکننده حکم، اداره ثبت بدون استشهادیه و آگهی سند المثنی صادر میکند.
سند متوفی گم شده یا نزد یکی از ورثه است
ورثه با گواهی انحصار وراثت میتوانند برای سند متوفی اقدام کنند. اگر یکی از ورثه سند را نزد خود دارد و تحویل نمیدهد، طبق تبصره ۳، اداره ثبت به او اخطار میکند، پس از ۱۰ روز از ابلاغ یک نوبت آگهی منتشر میکند و در صورت تحویل ندادن سند، سند ورثه صادر و مراتب به دفاتر اعلام میشود. برای اختلاف وراث، راهنمای ملک ورثهای در صورت عدم همکاری وراث را ببینید.
ملک در رهن یا بازداشت است
دستور بازداشت ملک از سوی مراجع قضایی یا در رهن بودن آن مانع صدور سند المثنی نیست. اداره ثبت پس از طی مراحل، المثنی را صادر میکند و اگر ملک در بازداشت باشد، مراتب بازداشت در سند المثنی قید میشود.
وکیل و املاک دولتی
مالک میتواند با وکالتنامه رسمی که اختیار «پیگیری و اخذ سند مالکیت المثنی» را داشته باشد، کار را به وکیل بسپارد؛ نمونه مرتبط: وکالت اخذ سند تکبرگی از ثبت. اسناد به نام دولت یا منتقلشده به دولت، طبق تبصره ۴، با گواهی وزارت امور اقتصادی و دارایی از شمول این ماده مستثنیاند.
۱۲. سند سوخته، پاره یا ناخوانا؛ المثنی یا تعویض؟
اگر سند گم نشده ولی بر اثر ریختن جوهر، سوختگی، پارگی یا فرسودگی ناقص شده است، طبق تبصره ۵ ماده ۱۲۰ سند جدید صادر و سند ناقص باطل و بایگانی میشود. چون سند در دست مالک است، تشریفات آگهی مفقودی معمولاً لازم نیست. اگر سند سالم است ولی مندرجات آن اشتباه است، مسیر شما اصلاح سند مالکیت است. فرم مرتبط: فرم تقاضای تعویض سند غیرقابل استفاده (سوخته، فرسوده، آبریختگی).

۱۳. اگر سند اصلی بعد از صدور المثنی پیدا شد
طبق تبصره ۶ ماده ۱۲۰، مالک باید پیدا شدن سند اصلی را کتباً به اداره ثبت اعلام کند:
| وضعیت | نتیجه |
|---|---|
| با سند المثنی معاملهای انجام نشده | سند المثنی باطل میشود و سند اصلی معتبر میماند |
| با سند المثنی معاملهای انجام شده | سند اصلی اخذ، باطل و در پرونده ثبتی ضبط میشود |
آیا بعد از صدور المثنی میشود با سند اصلی معامله کرد؟ اداره ثبت همزمان با صدور المثنی، مراتب را کتباً به دفاتر اسناد رسمی اعلام میکند. طبق تبصره ۱، دفاتر پیش از هر معامله روی آن پلاک، چه با سند اصلی و چه با المثنی، وضعیت ثبتی را استعلام میکنند و در صورت ارائه سند اصلی، آن را به اداره ثبت تحویل میدهند. بنابراین احتمال تنظیم سند با سند اصلی پایین است.
۱۴. ابزار تعیین مسیر سند جدید
سند من چه شده و مسیرم کدام است؟
۱۵. پرسشهای متداول درباره سند المثنی
سند المثنی چیست و چه اعتباری دارد؟
سند جایگزینی است که اداره ثبت بهجای سند مالکیت گمشده یا از بین رفته صادر میکند. طبق ماده ۱۲۰ آییننامه قانون ثبت، حاوی کلیه مندرجات سند اصلی است و با آن میتوان معامله کرد.
اگر سند خانه گم شود، کسی میتواند با آن خانه را بفروشد؟
صرف در دست داشتن سند کافی نیست؛ در دفترخانه هویت فروشنده احراز و وضعیت ثبتی ملک استعلام میشود. با ثبت درخواست المثنی، موضوع به دفاتر اسناد رسمی هم اعلام میشود، پس هرچه زودتر اقدام کنید.
درخواست سند المثنی را کجا ثبت کنیم؟
در سامانه کاتب، یا از طریق یکی از دفاتر اسناد رسمی که درخواست را در همان بستر ثبت میکنند. رسیدگی با اداره ثبت محل وقوع ملک است.
گرفتن سند المثنی چقدر طول میکشد؟
مهلت قانونی اعتراض ۱۰ روز از انتشار آگهی است، اما کل روند در عمل معمولاً ۲ تا ۳ ماه طول میکشد و در صورت اعتراض یا نقص مدارک طولانیتر میشود.
هزینه صدور سند المثنی چقدر است؟
هزینه از آگهی (به عهده متقاضی)، هزینههای ثبتی و صدور سند طبق تعرفه سازمان ثبت، و گواهی امضای استشهادیه طبق تعرفه دفاتر تشکیل میشود. مبلغ دقیق هنگام ثبت درخواست اعلام میشود.
برای استشهادیه سند المثنی چند شاهد لازم است؟
دستکم سه شاهد مطلع. هویت و امضای شهود به گواهی یکی از آنها میرسد و امضای همان شاهد در دفتر اسناد رسمی یا نیروی انتظامی گواهی میشود.
آیا گزارش مفقودی به پلیس لازم است؟
ماده ۱۲۰ آن را شرط صدور المثنی قرار نداده و مبنای کار، اعلام کتبی مالک و استشهادیه است. در موارد سرقت، گزارش به مراجع انتظامی برای پیگیری خود سرقت مفید است.
ملک در رهن بانک یا بازداشت است؛ المثنی صادر میشود؟
بله، رهن یا بازداشت مانع صدور المثنی نیست و بازداشت در سند المثنی قید میشود. اگر ملک در رهن بانک است، ابتدا از بانک بپرسید سند نزد آنها نیست.
سند به نام پدر فوتشده گم شده؛ ورثه چه کنند؟
ورثه با گواهی انحصار وراثت میتوانند درخواست کنند. اگر یکی از ورثه سند را نگه داشته، طبق تبصره ۳ پس از اخطار، ۱۰ روز مهلت و آگهی، سند ورثه صادر میشود.
سند اصلی بعد از المثنی پیدا شد؛ کدام معتبر است؟
اگر با المثنی معاملهای نشده، المثنی باطل میشود؛ اگر معامله شده، سند اصلی اخذ، باطل و در پرونده ضبط میشود. پیدا شدن سند را کتباً به اداره ثبت اعلام کنید.
سند سوخته یا پاره هم المثنی میخواهد؟
طبق تبصره ۵ ماده ۱۲۰، بهجای سند ناقص سند جدید صادر و سند قبلی باطل و بایگانی میشود؛ چون سند در دست مالک است، آگهی مفقودی معمولاً لازم نیست.
آیا وکیل میتواند سند المثنی بگیرد؟
بله، با وکالتنامه رسمی که اختیار «پیگیری و اخذ سند مالکیت المثنی» را داشته باشد.
سند خودرو هم با همین روش المثنی میشود؟
خیر. این مقاله درباره سند مالکیت ملک و اداره ثبت است؛ المثنی سند خودرو از مسیر پلیس راهور پیگیری میشود.
۱۶. بررسی پرونده سند المثنی در دفترخانه ۶۶۲
پیش از ثبت درخواست، مشخصات ثبتی، شرح استشهادیه و وضعیت خاص پرونده (ورثه، رهن، ید ثالث) را در دفترخانه بررسی کنید تا پرونده با نقص برنگردد. گواهی امضای شاهد استشهادیه هم در دفترخانه انجام میشود.
دفتر اسناد رسمی ۶۶۲ تهران
مدارک را آنلاین بفرستید تا پیش از مراجعه، مسیر صدور سند المثنی پرونده شما بررسی شود.
ارسال مدارک و رزرو نوبتواتساپبله
فرمها و مطالب مرتبط
مستندات قانونی
- ماده ۱۲۰ آییننامه قانون ثبت اسناد و املاک (اصلاحی) و تبصرههای ۱ تا ۶ آن
- اظهارات سخنگوی سازمان ثبت اسناد و املاک کشور درباره خدمات سامانه کاتب، ۱۷ شهریور ۱۴۰۴
- بخشنامه شماره ۱۰۱/۱۴۰۴/۴۸۱۰۰ مورخ ۱۴۰۴/۰۵/۱۳ اداره کل ثبت اسناد و املاک استان تهران درباره استفاده از بستر کاتب
2 پاسخ
سلام
وقتی سند بطور کامل گم شده چجوری باید اطلاعات فرم استشهادیه پر کرد
ممنون میشم راهنمایی کنید
درود
قطعا مدارکی مثل بنچاق دارید که می توانید از ان استفاده کنید