مصوب ۱۴۰۵/۷/۱۹ هیئت وزیران | ابلاغ شماره ۸۹۰۰۸/ت۶۵۶۷۶هـ مورخ ۱۴۰۵/۷/۲۹
آیین‌نامه تبصره ۴ ماده ۱۰ در یک نگاه
| مرجع تصویب | هیئت وزیران، جلسه ۱۴۰۵/۷/۱۹ |
| شماره و تاریخ ابلاغ | ۸۹۰۰۸/ت۶۵۶۷۶هـ مورخ ۱۴۰۵/۷/۲۹، معاون اول رئیس‌جمهور |
| مبنای قانونی | تبصره ۱۱ ماده ۱۰ قانون الزام به ثبت رسمی معاملات اموال غیرمنقول |
| پیشنهاددهنده | سازمان ثبت اسناد و املاک کشور، پیشنهاد ۱۰۹۰۷ مورخ ۱۴۰۵/۳/۴ |
| دستگاه‌های مسئول | سازمان ثبت، وزارت راه و شهرسازی و شرکت‌های تابعه، بنیاد مسکن، وزارت جهاد کشاورزی |
| تعداد مواد | ۶ ماده و ۲ تبصره |
نکات کاربردی آیین‌نامه تبصره ۴ ماده ۱۰
- سامانه ساماندهی اسناد غیررسمی باید برخط به سامانه دستگاه واگذارکننده وصل شود تا اصالت و وضعیت قرارداد واگذاری استعلام شود (ماده ۲).
- اگر زمین سند حدنگار ندارد، دستگاه واگذارکننده باید طبق آیین‌نامه تبصره ۸ ماده ۱۰ سند حدنگار بگیرد (ماده ۳).
- دارنده قرارداد واگذاری می‌تواند آن را در سامانه به‌عنوان مستند ادعا درج کند؛ این ثبت ادعا به معنای مالکیت یا اجازه معامله نیست (ماده ۴).
- تا تکمیل تعهدات و انتقال رسمی، ثبت انتقال، رهن، حق انتفاع یا تعهد به انتقال توسط واگذارشونده ممکن نیست (ماده ۵).
- مهلت یک‌ساله برای انتقال سند، تکلیف دستگاه واگذارکننده است و با مهلت دوساله ثبت ادعای اشخاص در سامانه فرق دارد (ماده ۶).
- دستگاه واگذارکننده می‌تواند با اظهارنامه رسمی، تاریخ حضور در دفتر اسناد رسمی را به طرف قرارداد اعلام کند (تبصره ماده ۶).
متن کامل آیین‌نامه تبصره ۴ ماده ۱۰
وزارت دادگستری – وزارت راه و شهرسازی – وزارت جهاد کشاورزی – سازمان ثبت اسناد و املاک کشور – بنیاد مسکن انقلاب اسلامی
هیئت وزیران در جلسه ۱۴۰۵/۷/۱۹ به پیشنهاد شماره ۱۰۹۰۷ مورخ ۱۴۰۵/۳/۴ سازمان ثبت اسناد و املاک کشور با همکاری وزارتخانه‌های راه و شهرسازی و جهاد کشاورزی و بنیاد مسکن انقلاب اسلامی و به استناد تبصره (۱۱) ماده (۱۰) قانون الزام به ثبت رسمی معاملات اموال غیرمنقول مصوب ۱۴۰۱، آیین‌نامه اجرایی تبصره (۴) ماده (۱۰) قانون یادشده را به‌شرح زیر تصویب کرد:
آیین‌نامه اجرایی تبصره (۴) ماده (۱۰) قانون الزام به ثبت رسمی معاملات اموال غیرمنقول
ماده ۱
در این آیین‌نامه، اصطلاحات زیر در معانی مشروح مربوط به‌کار می‌روند:
۱- قانون: قانون الزام به ثبت رسمی معاملات اموال غیرمنقول مصوب ۱۴۰۱؛
۲- سازمان: سازمان ثبت اسناد و املاک کشور؛
۳- سامانه: سامانه ساماندهی اسناد غیررسمی موضوع ماده (۱۰) قانون؛
۴- دستگاه واگذارکننده: وزارت راه و شهرسازی (شرکت‌های زیرمجموعه آن مانند سازمان ملی زمین و مسکن، شرکت بازآفرینی شهری ایران و شرکت عمران شهرهای جدید) و همچنین بنیاد مسکن انقلاب اسلامی که برابر قوانین و مقررات صلاحیت واگذاری اراضی مشمول به اشخاص را دارند.
۵- اراضی مشمول: کلیه اراضی که برابر قوانین و مقررات قابلیت واگذاری را داشته و از سوی دستگاه واگذارکننده با رعایت قوانین و مقررات مربوط، به اشخاص حقیقی یا حقوقی دارای صلاحیت، واگذار گردیده یا می‌گردد و انتقال سند مالکیت یا حق بهره‌برداری منوط‌به انجام کامل تعهدات قراردادی از سوی طرف قرارداد است.
۶- طرف قرارداد: شخص حقیقی یا حقوقی دارنده قرارداد که اراضی مشمول طبق قرارداد برای اجرای طرح (پروژه) به وی واگذار شده است (واگذارشونده).
ماده ۲
سازمان مکلف است در سقف بودجه مصوب سامانه را به‌گونه‌ای اصلاح و طراحی کند که ضمن ارتباط برخط با سامانه دستگاه واگذارکننده، امکان استعلام و شناسایی قرارداد واگذاری اراضی مشمول و وضعیت آن فراهم شود.
ماده ۳
چنانچه اراضی مشمول فاقد سند حدنگار باشد، دستگاه واگذارکننده مکلف است تا پیش از پایان‌یافتن مهلت مقرر در تبصره (۴) ماده (۱۰) قانون با رعایت ترتیبات پیش‌بینی‌شده در آیین‌نامه اجرایی تبصره (۸) ماده (۱۰) قانون، نسبت به دریافت سند حدنگار اقدام کند.
ماده ۴
چنانچه طرف قرارداد با درج قرارداد واگذاری در سامانه نسبت‌به اراضی مشمول ثبت ادعا کند، سامانه از طریق ارتباط برخط با سامانه دستگاه واگذارکننده و استعلام از آن، نسبت به شناسایی قرارداد یادشده و وضعیت آن اقدام می‌کند.
ماده ۵
تا زمان انجام کامل تعهدات قراردادیِ طرف قرارداد و انتقال سند مالکیت یا حق بهره‌برداری اراضی مشمول از سوی دستگاه واگذارکننده به وی، ثبت هیچ‌یک از اَعمال حقوقی موضوع ماده (۱) قانون توسط طرف قرارداد نسبت‌به اراضیِ مشمولِ موضوع قرارداد امکان‌پذیر نیست.
ماده ۶
دستگاه واگذارکننده مکلف است ظرف یک‌سال از تاریخ انجام کامل تعهدات قراردادیِ طرف قرارداد، نسبت‌به انجام تکالیف موضوع ماده (۱) قانون درخصوص طرف قرارداد اقدام کند.
محمدرضا عارف – معاون اول رئیس‌جمهور
سؤالات متداول درباره آیین‌نامه تبصره ۴ ماده ۱۰
آیین‌نامه تبصره ۴ ماده ۱۰ قانون الزام کی ابلاغ شد؟
در جلسه ۱۴۰۵/۷/۱۹ هیئت وزیران تصویب و با شماره ۸۹۰۰۸/ت۶۵۶۷۶هـ در تاریخ ۱۴۰۵/۷/۲۹ توسط معاون اول رئیس‌جمهور ابلاغ شد.
زمین واگذاری از مسکن ملی یا راه و شهرسازی را می‌توانم قبل از سند بفروشم؟
خیر. طبق ماده ۵، تا تعهدات قراردادی کامل نشده و سند یا حق بهره‌برداری منتقل نشده، ثبت انتقال، رهن یا تعهد به انتقال روی آن زمین ممکن نیست.
ثبت قرارداد واگذاری در سامانه یعنی مالک شده‌ام؟
خیر. درج قرارداد در سامانه ثبت ادعاست و وضعیت آن از دستگاه واگذارکننده استعلام می‌شود؛ مالکیت پس از انتقال رسمی ایجاد می‌شود.
دستگاه واگذارکننده چه مدت برای انتقال سند فرصت دارد؟
حداکثر یک سال از تاریخ انجام کامل تعهدات قراردادی؛ و می‌تواند با اظهارنامه رسمی زمان حضور در دفترخانه را اعلام کند (ماده ۶).
منابع و مطالب مرتبط
- متن کامل قانون الزام به ثبت رسمی معاملات اموال غیرمنقول (تبصره ۴ ماده ۱۰)
- آیین‌نامه اجرایی تبصره ۸ ماده ۱۰ (سند حدنگار)
- آیین‌نامه اجرایی ماده ۱۰ و تبصرههای ۱ و ۲
- سامانه ساماندهی اسناد غیررسمی (ساغر) و ثبت ادعا
- سنددار کردن ملک قولنامهای ۱۴۰۵
- نسخه PDF رسمی آیین‌نامه (منبع: دفتر تدوین و تنقیح قوانین)
برای تنظیم سند و امور ثبتی ملک، مدارک خود را از سامانه رزرو و ارسال مدارک دفترخانه ۶۶۲ تهران بفرستید.
