LFZ lOGO e1697647803710
دفتر اسناد رسمی ۶۶۲ تهران
سردفتر: لیلا فرج‌زاده
دسترسی به اسناد تخصصی

بیش از ۲۰۰ فرم و نمونه سند مالی و غیرمالی برای اعضای دارای اشتراک.

سامانه ساغر (درج ادعا و ساماندهی اسناد غیررسمی)؛ پلی برای تبدیل اسناد عادی به سند رسمی

سامانه ساغر چیست ؟ سامانه درج ادعا ملک و زمین سند
سامانه ساغر (درج ادعا و ساماندهی اسناد غیررسمی)؛ پلی برای تبدیل اسناد عادی به سند رسمی

لیلا فرج زاده

تنظیم و ویرایش به قلم لیلا فرج زاده سر دفتر اسناد رسمی 662 تهران با بیش از 25 سال سابقه در امور ثبتی.

اشتراک‌گذاری

این محتوا براتون مفید بود؟

مارو در گوگل بیشتر ببینید!

لینک کوتاه مطلب

فهرست مطالب

قولنامه را امضا کرده‌اید، پول را داده‌اید و سال‌هاست در ملک زندگی می‌کنید، اما در دفتر املاک هنوز نام کس دیگری نوشته شده است؟ فاصله‌ی میان آنچه در واقعیت اتفاق افتاده و آنچه در سوابق رسمی ثبت شده، می‌تواند زمینه‌ی معاملات معارض و دعاوی طولانی شود و حتی امکان اثبات حق را از بین ببرد. سامانه ساغر (سامانه ثبت ادعا) برای ساماندهی همین وضعیت ایجاد شده است. در این راهنما، مهلت‌های واقعی ثبت ادعا، مدارک و نقشه، مراحل ثبت در کاتب و آیین‌نامه‌های تازه‌ی تبصره‌های ۳، ۴ و ۶ را بر اساس متن قانون و مقررات ابلاغی توضیح می‌دهیم.

آخرین بررسی و به‌روزرسانی:

پاسخ کوتاه

سامانه ساغر محل ثبت رسمی قولنامه یا صدور فوری سند نیست. کسی که حقش هنوز در سند رسمی منعکس نشده، ادعا و مستندات خود را در سامانه درج می‌کند و سپس ظرف دو سال از تاریخ درج باید از یکی از راه‌های قانونی (دفترخانه، دادگاه، هیئت تعیین تکلیف و…) اقدام کند. مهلت ثبت ادعا برای همه یکسان نیست: برای املاکی که از ۱ فروردین ۱۳۹۶ تا ۳۱ اردیبهشت ۱۴۰۵ سند حدنگار گرفته‌اند، تا ۱ خرداد ۱۴۰۷ است. برای سندهای جدیدتر از تاریخ صدور سند حساب می‌شود و برای املاک فاقد سند هنوز به‌صورت عمومی شروع نشده است.

اگر ملک قولنامه‌ای داریدبخش‌های چه کسانی باید ثبت ادعا کنند، مهلت ثبت ادعا، ابزار محاسبه مهلت و مراحل ثبت در کاتب را ببینید.
اگر وکیل، مشاور یا کارشناس هستیدبخش‌های دو مهلت دوساله، ضمانت اجرای از دست دادن مهلت، تبصره ۴، تبصره ۶ و مسئولیت ادعای خلاف واقع برای شماست.
پادکست سامانه ساغر (حدود ۲۷ دقیقه)
این پادکست پیش از ابلاغ آیین‌نامه‌های تبصره ۴ و ۶ ضبط شده است؛ مهلت‌ها و مقررات به‌روز در متن همین صفحه آمده است.

۱. سامانه ساغر (سامانه ثبت ادعا) چیست؟

اینفوگرافی سامانه درج ادعا (ساغر) برای تبدیل قولنامه و مبایعه‌نامه عادی به سند رسمی
سامانه ساغر؛ پلی میان سند عادی و سند رسمی

طبق ماده ۱۰ قانون الزام به ثبت رسمی معاملات اموال غیرمنقول، سازمان ثبت اسناد و املاک کشور مکلف شده سامانه‌ای با عنوان «سامانه ساماندهی اسناد غیررسمی» ایجاد کند. خدمتی که برای درج ادعا در این سامانه از طریق درگاه کاتب ارائه می‌شود، عنوان رسمی «سامانه ثبت ادعا» دارد و در گفت‌وگوهای عمومی به آن «ساغر» هم گفته می‌شود.

به زبان ساده: شخصی که حقش هنوز در سند رسمی منعکس نشده، ادعا و مستندات خود را در سامانه درج می‌کند. سپس باید از یکی از راه‌های قانونی برای تثبیت حقش اقدام کند، مانند تنظیم سند رسمی، طرح دعوا یا درخواست صدور سند از مراجع ثبتی. ثبت ادعا آغاز مسیر است، نه پایان آن.

۲. چه کسانی باید در سامانه ساغر ثبت ادعا کنند؟

موضوع سامانه، ادعاهای مربوط به مالکیت عین، مالکیت منافع بیش از دو سال، حق انتفاع و حقوق ارتفاقی اموال غیرمنقول است، به شرطی که حق مورد ادعا در سند رسمی منعکس نشده باشد.

  • خریدار با قولنامه یا مبایعه‌نامه: کسی که خود را مالک خانه، زمین، مغازه یا آپارتمان می‌داند، اما سند هنوز به نام فروشنده یا شخص دیگری است. ادعا ممکن است نسبت به تمام ملک، بخشی از عرصه، اعیان یا سهمی از آن باشد.
  • مدعی حق ارتفاق، حق انتفاع یا منافع: مثل حق عبور، حق مجری آب، حق انتفاع یا منافع بیش از دو سال که در سند مالکیت درج نشده است.
  • دارنده حکم قطعی: کسی که پیش از راه‌اندازی سامانه حکم قطعی از مرجع صالح گرفته، اما حکمش هنوز به صدور سند یا درج حق در سند نرسیده است.
  • دستگاه‌های اجرایی: برای اموال عمومی و دولتی فاقد سند حدنگار تکالیف جداگانه‌ای دارند که از طریق سامانه‌های اختصاصی دستگاه‌های دولتی پیگیری می‌شود.

چه کسی لازم نیست ثبت ادعا کند؟ کسی که سند مالکیت رسمی یا حدنگار ملک به نام خودش صادر شده و مالکیتش در دفتر املاک ثبت است، برای اثبات همان مالکیت نیازی به ثبت ادعا ندارد. ثبت ادعا مربوط به حقی است که هنوز در سند رسمی منعکس نشده است.

۳. مستند ادعا چه مدارکی می‌تواند باشد؟

مستند ادعا الزاماً قولنامه نیست. مبایعه‌نامه، صلح‌نامه، تقسیم‌نامه، هبه‌نامه، رأی دادگاه، نسق زراعی، استشهادیه، گواهی انحصار وراثت و هر دلیل یا قرینه‌ای که در اثبات ادعا مؤثر باشد، حسب مورد قابل بارگذاری است. البته صرف بارگذاری این مدارک به معنای پذیرفته شدن ادعا نیست. ارزش اثباتی آن‌ها را مرجع قانونی صالح بررسی می‌کند.

یک ظرافت حقوقی: ماده ۱۰ قانون از ادعاها و مستنداتی سخن گفته که پیش از راه‌اندازی سامانه ایجاد شده و سند رسمی ندارند. اما آیین‌نامه اجرایی ماده ۱۰ و تبصره‌های ۱ و ۲ آن، ادعاهایی را هم که حداکثر تا یک سال پس از راه‌اندازی سامانه ایجاد شده باشند، مشمول دانسته است. این تفاوت نباید این تصور را ایجاد کند که بعد از راه‌اندازی سامانه می‌توان با اطمینان به معاملات عادی ادامه داد. برای معاملات جدید، به‌ویژه املاکی که قانون درباره‌شان لازم‌الاجرا شده، مسیر امن و قانونی ثبت رسمی معامله است.

۴. مهلت ثبت ادعا در سامانه ساغر برای همه یکسان نیست

راه‌اندازی رسمی سامانه مرحله‌ای انجام شده و مهلت دوساله‌ی همه املاک از یک تاریخ شروع نمی‌شود. مبنای این زمان‌بندی، اعلان عمومی شماره ۹۰۰۰/۷۰۰۱/۱۰۰۰ مورخ ۲۹ اردیبهشت ۱۴۰۵ است که در ۳۱ اردیبهشت ۱۴۰۵ در شماره ۲۳۶۳۶ روزنامه رسمی منتشر شد.

وضعیت سند ملک شروع مهلت دوساله پایان مهلت درج ادعا
سند حدنگار صادره از ۱ فروردین ۱۳۹۶ تا پایان ۳۱ اردیبهشت ۱۴۰۵ ۱ خرداد ۱۴۰۵ ۱ خرداد ۱۴۰۷ (طبق اعلام سازمان ثبت)
سند حدنگار صادره از ۱ خرداد ۱۴۰۵ به بعد تاریخ صدور همان سند دو سال پس از صدور سند؛ برای هر ملک جداگانه
سایر املاک، به‌ویژه املاک فاقد سند مالکیت هنوز به‌صورت عمومی آغاز نشده با اعلان آینده‌ی معاونت اول قوه قضاییه در روزنامه رسمی

برای گروه سوم، تاریخ شمول رسمی سامانه باید با پیشنهاد رئیس سازمان ثبت و اعلان معاونت اول قوه قضاییه در روزنامه رسمی تعیین شود. تا تاریخ به‌روزرسانی این مقاله، چنین اعلان عمومی و فراگیری برای همه املاک فاقد سند منتشر نشده است. بنابراین مهلت دوساله‌ی این گروه به‌صورت عمومی شروع نشده، هرچند ممکن است درج اختیاری ادعا برای برخی از آن‌ها در سامانه امکان‌پذیر باشد.

اطلاعیه سامانه ساغر درباره فعال شدن ثبت ادعا برای زمین و وضعیت آپارتمان‌ها
فعال‌سازی سامانه برای گروه‌های مختلف املاک مرحله‌ای است

این جمله رایج دقیق نیست: «هر کس ملک قولنامه‌ای دارد باید تا ۱ خرداد ۱۴۰۷ ثبت ادعا کند.» اول باید روشن شود ملک سند حدنگار دارد یا نه، سند در چه تاریخی صادر شده و آن ملک در کدام مرحله از راه‌اندازی رسمی سامانه قرار گرفته است.

۵. ابزار محاسبه مهلت ثبت ادعا و مهلت اقدام

مهلت پرونده من تا کی است؟

وضعیت سند ملک را انتخاب کنید. اگر ادعا را قبلاً ثبت کرده‌اید، تاریخ درج را هم وارد کنید تا مهلت اقدام قانونی محاسبه شود.



وضعیت سند ملک را انتخاب کنید.

۶. دو مهلت دوساله را با هم اشتباه نگیرید

  1. مهلت اول: درج ادعا در سامانه

    از تاریخ راه‌اندازی رسمی مربوط به همان گروه از املاک حساب می‌شود (جدول بالا). بعد از پایان این مهلت، ادعای جدید در سامانه قابل ثبت نیست.

  2. مهلت دوم: انجام اقدام قانونی

    از روز درج ادعا شروع می‌شود. مدعی باید ظرف دو سال اقدام قانونی متناسب را انجام دهد و مدرک آن را در سامانه بارگذاری کند.

اقدام قانونی، بسته به پرونده، می‌تواند یکی از این موارد باشد:

  • تنظیم سند رسمی در دفتر اسناد رسمی
  • طرح دعوای الزام به تنظیم سند رسمی، ابطال سند یا معامله، یا اثبات حق ارتفاق
  • مراجعه به داوری
  • درخواست صدور سند بر اساس قانون تعیین تکلیف وضعیت ثبتی اراضی و ساختمان‌های فاقد سند رسمی
  • استفاده از قانون ساماندهی و حمایت از تولید و عرضه مسکن یا هر اقدام قانونی دیگر برای اخذ سند رسمی

لازم نیست سند ظرف دو سال صادر شده باشد. مدعی باید در این مدت اقدام قانونی را آغاز و گواهی یا مدرک آن را در سامانه درج کند. رسیدگی اداره ثبت، هیئت یا دادگاه ممکن است بعد از پایان مهلت هم ادامه پیدا کند.

پرونده قبلی جای ثبت ادعا را نمی‌گیرد. اگر پیش از راه‌اندازی رسمی سامانه دعوا یا تقاضای ثبتی مطرح کرده‌اید، باید برای همان موضوع و محدوده ادعا را در سامانه درج کنید، از مرجعی که نزد آن اقدام کرده‌اید گواهی اقدام بگیرید و آن را در سامانه بارگذاری کنید.

۷. اگر مهلت ثبت ادعا یا اقدام از دست برود چه می‌شود؟

اگر مدعی بعد از درج ادعا، اقدام قانونی لازم را در مهلت انجام ندهد، ادعای او در برابر این دو گروه قابل استناد و معارضه نخواهد بود:

  • اراضی عمومی و دولتی، مانند اراضی ملی، موات، خالصه، مستحدث و ساحلی
  • شخص ثالث با حسن نیت که بدون اطلاع از معامله‌ی معارض قبلی، سند رسمی گرفته است

این ضمانت اجرا را نباید به معنای سقوط مطلق حق در همه وضعیت‌ها دانست. قانون در مواردی امکان مطالبه‌ی قیمت روز مال را از کسانی پیش‌بینی کرده که آگاهانه ادعای جعلی یا خلاف واقع بارگذاری کرده‌اند، معامله‌ی معارض انجام داده‌اند، یا از ید ماقبل. با این حال، از دست دادن مهلت موقعیت مدعی را به‌شدت دشوار می‌کند.

۸. مدارک لازم برای ثبت ادعا و نقشه دارای کد رهگیری

  • الزامیاحراز هویت: شماره همراه باید به نام خود مدعی باشد. احراز هویت با اطلاعات هویتی و سامانه ثنا انجام می‌شود.
  • الزامینقشه دارای مختصات جغرافیایی معتبر و کد رهگیری نقشه: نقشه باید در بستر مورد تأیید سازمان ثبت و طبق دستورالعمل‌های فنی سامانه شمیم تهیه شود. نقشه‌بردار اطلاعات را در سامانه بارگذاری می‌کند تا کد رهگیری صادر شود.
  • الزامیمستند ادعا با کیفیت مناسب: قولنامه، مبایعه‌نامه، صلح‌نامه، تقسیم‌نامه، رأی دادگاه یا مدرک دیگر.
  • مشخصات ثبتی ملک: اگر پلاک ثبتی معلوم است درج می‌شود. اگر به آن دسترسی ندارید، سازمان ثبت باید بر اساس نقشه، سوابق ثبتی و اطلاعات موجود پلاک را شناسایی یا تخصیص دهد.
  • مدارک تکمیلی، حسب پرونده: رسید پرداخت ثمن، قبوض خدماتی، مدارک پرداخت عوارض، استشهادیه، پروانه ساختمانی و مدارک تصرف. این‌ها برای همه متقاضیان الزامی نیستند و باید متناسب با نوع ادعا و مسیر دریافت سند انتخاب شوند.

مختصات تقریبی گوگل‌مپ، نقشه دستی یا نقشه بدون کد رهگیری معتبر برای ثبت نهایی ادعا کافی نیست.

چه کسانی می‌توانند نقشه ثبت ادعا را تهیه کنند؟

برخلاف تصور رایج، تهیه نقشه فقط کار کارشناسان رسمی دادگستری نیست. این اشخاص، هر کدام در حدود صلاحیت خود، می‌توانند نقشه را تهیه کنند:

تهیه‌کننده نقشه مرجع صلاحیت
نقشه‌برداران دارای پروانه سازمان نظام مهندسی
کارشناسان رسمی دارای صلاحیت نقشه‌برداری کانون کارشناسان رسمی دادگستری یا مرکز وکلا و کارشناسان رسمی قوه قضاییه
نقشه‌برداران برون‌سپار دارای کد SSBR
کارگزاری‌های مجاز فنی، مهندسی و حقوقی حسب مجوز

ملکی که چند بار با قولنامه دست‌به‌دست شده

در این پرونده‌ها بررسی زنجیره ایادی اهمیت ویژه دارد. گاهی برای رسیدگی در هیئت‌های قانون تعیین تکلیف، شناسایی مالک رسمی اولیه و ارائه‌ی قولنامه‌های واسطه یا «مادر سند» ضروری می‌شود. نداشتن یکی از اسناد واسطه همیشه به معنای پایان مسیر نیست، اما ممکن است اثبات انتقالات و تصرفات را دشوارتر کند و تحقیقات محلی یا دلایل تکمیلی را لازم کند.

۹. مراحل ثبت ادعا در سامانه ساغر (کاتب)

مسیر رسمی ورود به سامانه، سکوی خدمات ثبتی کاتب به نشانی kateb.ir است. اگر ملک سند رسمی دارد و فقط مندرجات آن اشتباه است، مسیر شما ثبت ادعا نیست؛ راهنمای اصلاح سند مالکیت را ببینید.

  1. تهیه نقشه و گرفتن کد رهگیری

    نقشه را نقشه‌بردار صلاحیت‌دار طبق دستورالعمل شمیم تهیه و در سامانه بارگذاری می‌کند تا کد رهگیری نقشه صادر شود.

  2. ورود به کاتب و انتخاب «ثبت ادعا»

    پس از ورود به kateb.ir، بخش «قانون الزام» و سپس گزینه «ثبت ادعا» را انتخاب کنید.

  3. احراز هویت

    با شماره همراهی که به نام خود مدعی است و از طریق سامانه ثنا.

  4. ورود اطلاعات ادعا و ملک

    نوع حق مورد ادعا، مشخصات ملک، اطلاعات ثبتی موجود و کد رهگیری نقشه را وارد کنید.

  5. بارگذاری مستندات

    مستند اصلی ادعا و مدارک تکمیلی مرتبط را با کیفیت مناسب بارگذاری کنید.

  6. بازبینی و ثبت نهایی

    محدوده نقشه، مساحت، نوع ادعا و مشخصات مستندات را با دقت بررسی و سپس درخواست را نهایی کنید.

  7. نگهداری کد رهگیری و انجام اقدام قانونی

    پیگیری‌ها و درج مدرک اقدام قانونی با همان سابقه انجام می‌شود. از روز درج، دو سال برای آغاز اقدام قانونی فرصت دارید.

حذف ممکن نیست، اصلاح ممکن است: طبق ماده ۳۰ آیین‌نامه اجرایی، ادعای درج‌شده قابل حذف نیست، اما مدعی تا پیش از انجام اقدام قانونی می‌تواند آن را اصلاح کند. اصلاح ادعا مبدأ مهلت دوساله‌ی اقدام را تغییر نمی‌دهد و زمان همچنان از تاریخ نخستین درج حساب می‌شود. به همین دلیل همه چیز باید پیش از ثبت نهایی کنترل شود.

اگر مدعی فوت کند: اگر مدعی بعد از درج ادعا و پیش از اقدام قانونی فوت کند، ورثه می‌توانند با درج گواهی انحصار وراثت جانشین او شوند. مهلت اقدام ورثه پنج ماه از تاریخ فوت یا باقی‌مانده‌ی مهلت متوفی است؛ هرکدام که بیشتر باشد. برای ملک‌هایی که میان وراث اختلاف دارد، راهنمای ملک ورثه‌ای در صورت عدم همکاری وراث را هم ببینید.

۱۰. ساماندهی پوششی اسناد غیررسمی (تبصره ۳ ماده ۱۰)

قانون فقط به ثبت انفرادی ادعا اکتفا نکرده است. تبصره ۳ ماده ۱۰ و آیین‌نامه‌ی آن، مسیر دیگری با عنوان «ساماندهی اسناد غیررسمی به‌صورت پوششی» پیش‌بینی کرده‌اند. این روش بیشتر برای اراضی و مستحدثات محدوده طرح هادی روستاها و اراضی کشاورزی خارج از محدوده قانونی شهرها کاربرد دارد.

  1. شناسایی و تهیه نقشه کلی

    بنیاد مسکن یا مدیریت جهاد کشاورزی، حسب مورد، متصرفان قانونی را شناسایی می‌کند و نقشه کلی پلاک و قطعات، مشخصات متصرفان و اطلاعات توصیفی را تهیه می‌کند.

  2. بررسی تعارض توسط سازمان ثبت

    پیش از انتشار، تعارض احتمالی قطعات با اسناد مالکیت و سوابق ثبتی بررسی می‌شود.

  3. انتشار عمومی و اعتراض

    اطلاعات متصرفان و قطعات در سامانه منتشر می‌شود و ذی‌نفعان در مهلت مقرر می‌توانند اعتراض کنند.

  4. رسیدگی و صدور سند

    در صورت نبود اعتراض یا پس از تعیین تکلیف آن، رسیدگی و صدور سند طبق قانون و آیین‌نامه ادامه پیدا می‌کند.

اعلان عمومی راه‌اندازی سامانه، ۱ خرداد ۱۴۰۵ را تاریخ انتشار آگهی‌های تبصره ۳ تعیین کرده است. آیین‌نامه‌ی این تبصره در جلسه ۱۸ تیر ۱۴۰۴ هیئت وزیران تصویب و با شماره ۹۶۸۹۶/ت۶۳۷۴۰هـ مورخ ۲۳ شهریور ۱۴۰۴ ابلاغ شده است. در این شیوه، شناسایی اولیه، نقشه کلی و معرفی متصرفان با همکاری دستگاه‌های مسئول انجام می‌شود، هرچند ادامه‌ی رسیدگی با مقررات ماده ۱۰ و آیین‌نامه‌ی آن ارتباط دارد. برای املاک خارج از محدوده، مطلب سند انتقال املاک خارج از محدوده شهرها را هم ببینید.

۱۱. زمین‌های واگذاری وزارت راه، شرکت‌های وابسته و بنیاد مسکن (تبصره ۴)

راهنمای تخصصی مرتبط: آیا درج قرارداد واگذاری در ساغر مجوز فروش زمین است؟ برای بررسی شرط انجام کامل تعهدات، انتقال سند رسمی، وضعیت اقساط و خطر معامله با قولنامه، مقاله آیا ثبت ادعا در سامانه ساغر مجوز فروش زمین واگذارشده است؟ را مطالعه کنید.

آیین‌نامه اجرایی تبصره ۴ ماده ۱۰ در ۱۹ مهر ۱۴۰۵ تصویب و با شماره ۸۹۰۰۸/ت۶۵۶۷۶هـ مورخ ۲۹ مهر ۱۴۰۵ ابلاغ شده است (متن در پایگاه ملی قوانین و مقررات).

  • اتصال سامانه‌ها: سامانه ثبت ادعا به سامانه دستگاه واگذارکننده متصل می‌شود تا اصالت قرارداد و وضعیت انجام تعهدات قابل استعلام باشد.
  • ثبت ادعا مجاز است: دارنده قرارداد واگذاری می‌تواند قراردادش را به‌عنوان مستند ادعا درج کند.
  • معامله تا تکمیل تعهدات ممنوع است: تا وقتی تعهدات قراردادی کامل انجام نشده و مالکیت یا حق بهره‌برداری رسماً منتقل نشده، ثبت اعمال حقوقی موضوع ماده ۱ قانون نسبت به آن زمین ممکن نیست.
  • مهلت یک‌ساله دستگاه: پس از انجام کامل تعهدات، دستگاه واگذارکننده مکلف است حداکثر ظرف یک سال برای تشریفات انتقال رسمی اقدام کند.

این مهلت یک‌ساله تکلیف دستگاه واگذارکننده است و با مهلت دوساله‌ی ثبت ادعای اشخاص تفاوت دارد.

۱۲. آپارتمان‌های فاقد پایان‌کار و صورت‌مجلس تفکیکی (تبصره ۶)

آیین‌نامه اجرایی تبصره ۶ ماده ۱۰ در ۱۵ مهر ۱۴۰۵ تصویب و با شماره ۹۱۷۱۵/ت۶۵۶۲۶هـ مورخ ۵ آبان ۱۴۰۵ ابلاغ شده است. این مقرره درباره واحدهایی است که ادعای مالکیت آن‌ها در سامانه درج شده، اما ساختمان به‌دلیل تخلف ساختمانی یا پرداخت نشدن جرایم، پایان‌کار و صورت‌مجلس تفکیکی ندارد.

اگر شرایط قانونی و فنی وجود داشته باشد، متقاضی باید بدهی‌ها، عوارض، جرایم، هزینه‌ی اصلاحات قسمت اختصاصی و سهم واحد خود از قسمت‌های مشترک را پرداخت یا تأمین کند. با این کار، مسیر صدور پایان‌کار، صورت‌مجلس تفکیکی و سند مالکیت واحد فراهم می‌شود. درباره‌ی صورت‌مجلس تفکیکی، مطلب تفکیک اعیان را ببینید.

استثناها و وضعیت فعلی: این راهکار برای ساختمانی که رأی قطعی تخریب کامل دارد یا از نظر ایمنی و استحکام قابل تأیید نیست، اجرا نمی‌شود. ابلاغ آیین‌نامه هم به‌تنهایی به معنای شروع مهلت دوساله‌ی همه آپارتمان‌های فاقد پایان‌کار نیست. تا تاریخ این به‌روزرسانی، فعال شدن عمومی گزینه‌ی اختصاصی این واحدها در سامانه به‌طور قطعی اعلام نشده و سخنگوی سازمان ثبت از فعال شدن قریب‌الوقوع آن خبر داده است.

۱۳. ثبت ادعا چه اثری دارد و جریمه ادعای خلاف واقع چیست؟

طبق ماده ۱۸ آیین‌نامه اجرایی، درج ادعا به‌خودی‌خود برای مدعی حق مالکیت، منافع، حق انتفاع یا حق ارتفاق ایجاد نمی‌کند. ثبت ادعا نه سند رسمی موجود را باطل می‌کند و نه ملک را از مالک رسمی می‌گیرد. ادعا باید در مرجع صالح بررسی و اثبات شود.

هشدار درباره ثبت ادعای خلاف واقع در سامانه ساغر و سپردن امور ملک به اشخاص غیرحقوقی
ثبت ادعای خلاف واقع مسئولیت کیفری و مالی دارد

تبصره ۵ ماده ۱۰: کسی که با علم به عدم استحقاق، خودش یا توسط دیگری، سند عادی را به‌عنوان مستند ادعا در سامانه درج کند، به جزای نقدی معادل ۲۰٪ قیمت روز ملک محکوم می‌شود. اگر رفتار او عنوان مجرمانه‌ی دیگری هم داشته باشد، مانند جعل، استفاده از سند مجعول، انتقال مال غیر یا تبانی برای بردن مال دیگری، مجازات آن جرم هم جداگانه اعمال می‌شود.

تحقق این ضمانت اجرا مستلزم احراز علم شخص به عدم استحقاق است. بنابراین صرف اختلاف میان دو مدعی یا رد شدن یک ادعا به معنای ارتکاب جرم نیست. اما کسی که آگاهانه محدوده‌ای بیش از حق خود، مدرکی خلاف واقع یا ادعایی بی‌مبنا ثبت کند، ممکن است با مسئولیت کیفری و مالی روبه‌رو شود.

۱۴. کدام مسیر برای پرونده شما مناسب است؟

برای همه املاک قولنامه‌ای یک مسیر واحد وجود ندارد. ثبت ادعا باید بعد از بررسی سابقه ثبتی ملک، مدارک موجود، زنجیره انتقالات و وضعیت تصرف انجام شود.

وضعیت پرونده مسیر محتمل پس از ثبت ادعا
مالک رسمی همکاری می‌کند تنظیم سند رسمی در دفتر اسناد رسمی
مالک رسمی همکاری نمی‌کند یا اختلاف وجود دارد طرح دعوا در دادگاه (الزام به تنظیم سند، ابطال و…) یا داوری
ملک فاقد سند یا مشمول قانون تعیین تکلیف درخواست صدور سند و رسیدگی در هیئت قانون تعیین تکلیف
اراضی روستایی یا کشاورزی خارج از محدوده تشریفات بنیاد مسکن یا جهاد کشاورزی، از جمله ساماندهی پوششی
زمین واگذاری وزارت راه یا بنیاد مسکن تکمیل تعهدات و انتقال رسمی توسط دستگاه (تبصره ۴)
آپارتمان فاقد پایان‌کار تأمین بدهی‌ها و جرایم و صدور پایان‌کار و تفکیک (تبصره ۶)

پیش از ثبت نهایی باید روشن شود ملک سند دارد یا ندارد، سند در چه تاریخی صادر شده، ادعا نسبت به عرصه است یا اعیان، مستند انتقال چیست و پس از درج ادعا کدام اقدام قانونی باید انجام شود. انتخاب درست مسیر از اتلاف زمان، هزینه‌های غیرضروری و از دست رفتن مهلت جلوگیری می‌کند. برای جزئیات مسیر دفترخانه، راهنمای سنددار کردن ملک قولنامه‌ای را بخوانید.

۱۵. پرسش‌های متداول درباره سامانه ساغر

آیا ثبت ادعا در سامانه ساغر یعنی سند رسمی گرفته‌ام؟

خیر. طبق ماده ۱۸ آیین‌نامه اجرایی، درج ادعا به‌خودی‌خود حقی ایجاد نمی‌کند و سند رسمی موجود را باطل نمی‌کند. ادعا باید در مرجع صالح بررسی و اثبات شود و شما باید ظرف دو سال اقدام قانونی را آغاز کنید.

مهلت ثبت ادعا در سامانه ساغر تا کی است؟

بستگی به سند ملک دارد. برای املاکی که از ۱ فروردین ۱۳۹۶ تا ۳۱ اردیبهشت ۱۴۰۵ سند حدنگار گرفته‌اند، تا ۱ خرداد ۱۴۰۷ است. برای سندهای صادره از ۱ خرداد ۱۴۰۵ به بعد، دو سال از تاریخ صدور همان سند است. برای املاک فاقد سند، مهلت عمومی هنوز آغاز نشده است.

ملک من سند ندارد؛ الان باید ثبت ادعا کنم؟

مهلت دوساله‌ی املاک فاقد سند هنوز به‌صورت عمومی شروع نشده و تاریخ آن باید در روزنامه رسمی اعلام شود. ممکن است درج اختیاری ادعا برای برخی از این املاک امکان‌پذیر باشد. بهتر است وضعیت ثبتی ملک از الان بررسی و مدارک و نقشه آماده شود.

بعد از ثبت ادعا چقدر فرصت دارم؟

دو سال از تاریخ درج ادعا. در این مدت باید اقدام قانونی مثل تنظیم سند در دفترخانه، طرح دعوا یا درخواست از هیئت تعیین تکلیف را آغاز و مدرک آن را در سامانه بارگذاری کنید. لازم نیست سند در همین دو سال صادر شده باشد.

آیا نقشه گوگل‌مپ یا نقشه دستی برای ثبت ادعا قبول می‌شود؟

خیر. نقشه باید طبق دستورالعمل‌های سامانه شمیم تهیه شود و کد رهگیری معتبر داشته باشد. نقشه‌برداران دارای پروانه نظام مهندسی، کارشناسان رسمی دارای صلاحیت نقشه‌برداری، نقشه‌برداران دارای کد SSBR و کارگزاری‌های مجاز می‌توانند آن را تهیه کنند.

آیا می‌توان ادعای ثبت‌شده را حذف یا اصلاح کرد؟

طبق ماده ۳۰ آیین‌نامه اجرایی، ادعا قابل حذف نیست، اما تا پیش از انجام اقدام قانونی قابل اصلاح است. اصلاح، مبدأ مهلت دوساله را تغییر نمی‌دهد و زمان از تاریخ نخستین درج حساب می‌شود.

قبلاً در دادگاه یا هیئت پرونده دارم؛ باز هم باید ثبت ادعا کنم؟

بله. پرونده قبلی به‌تنهایی جای ثبت ادعا را نمی‌گیرد. باید برای همان موضوع و محدوده ادعا را درج کنید و از همان مرجع گواهی اقدام بگیرید و در سامانه بارگذاری کنید.

اگر مدعی فوت کند، تکلیف ادعا چه می‌شود؟

ورثه می‌توانند با درج گواهی انحصار وراثت جانشین او شوند. مهلت اقدام آن‌ها پنج ماه از تاریخ فوت یا باقی‌مانده‌ی مهلت متوفی است؛ هرکدام که بیشتر باشد.

سند رسمی ملک به نام خودم است؛ ثبت ادعا لازم است؟

برای اثبات همان مالکیت، خیر. ثبت ادعا مربوط به حقی است که در سند رسمی منعکس نشده؛ مثلاً حق ارتفاق یا منافع بیش از دو سال که در سند درج نشده است.

آپارتمان من پایان‌کار ندارد؛ چه کنم؟

آیین‌نامه تبصره ۶ ماده ۱۰ برای این واحدها راهکار پیش‌بینی کرده: پرداخت یا تأمین بدهی‌ها، عوارض، جرایم و سهم واحد از قسمت‌های مشترک تا پایان‌کار، صورت‌مجلس تفکیکی و سند صادر شود. این راهکار برای ساختمان دارای رأی قطعی تخریب کامل یا ساختمان ناایمن اجرا نمی‌شود. فعال شدن عمومی گزینه‌ی اختصاصی آن هنوز قطعی اعلام نشده است.

جریمه ثبت ادعای خلاف واقع در سامانه ساغر چقدر است؟

طبق تبصره ۵ ماده ۱۰، کسی که با علم به عدم استحقاق سند عادی را در سامانه درج کند، به جزای نقدی معادل ۲۰٪ قیمت روز ملک محکوم می‌شود. اگر جعل، انتقال مال غیر یا تبانی هم رخ داده باشد، مجازات آن جرم هم جداگانه اعمال می‌شود.

نشانی رسمی سامانه ثبت ادعا چیست؟

سکوی خدمات ثبتی کاتب به نشانی kateb.ir، بخش «قانون الزام» و گزینه «ثبت ادعا».

۱۶. بررسی پرونده ثبت ادعا در دفترخانه ۶۶۲

دفتر اسناد رسمی ۶۶۲ تهران می‌تواند مدارک، وضعیت ثبتی ملک و مسیرهای قانونی قابل اقدام را بررسی و توضیح دهد. این بررسی به معنای تضمین صدور سند نیست، زیرا احراز حق و تصمیم نهایی، حسب مورد، در صلاحیت اداره ثبت، هیئت‌های قانونی، دادگاه یا سایر مراجع صالح است.

دفتر اسناد رسمی ۶۶۲ تهران

مدارک ملک قولنامه‌ای را آنلاین بفرستید تا پیش از ثبت نهایی ادعا، مسیر قانونی پرونده بررسی شود.

ارسال مدارک و رزرو نوبتواتساپبله

نشانی دفترخانهتهران، بلوار حقانی، چهارراه جهان کودک، نرسیده به گاندی شمالی، پلاک ۶۷، طبقه همکف

تلفن۰۲۱ ۸۸۱۹ ۵۲۱۷واتساپ و بله۰۹۱۹ ۶۶۲ ۵۶۶۲

مستندات قانونی

  • قانون الزام به ثبت رسمی معاملات اموال غیرمنقول؛ ماده ۱۰ و تبصره‌های آن
  • آیین‌نامه اجرایی ماده ۱۰ و تبصره‌های ۱ و ۲ آن، مصوب ۱۷ فروردین ۱۴۰۴
  • اعلان عمومی شماره ۹۰۰۰/۷۰۰۱/۱۰۰۰ مورخ ۲۹ اردیبهشت ۱۴۰۵ (روزنامه رسمی شماره ۲۳۶۳۶، ۳۱ اردیبهشت ۱۴۰۵)
  • آیین‌نامه اجرایی تبصره ۳ ماده ۱۰؛ شماره ۹۶۸۹۶/ت۶۳۷۴۰هـ مورخ ۲۳ شهریور ۱۴۰۴
  • آیین‌نامه اجرایی تبصره ۴ ماده ۱۰؛ شماره ۸۹۰۰۸/ت۶۵۶۷۶هـ مورخ ۲۹ مهر ۱۴۰۵
  • آیین‌نامه اجرایی تبصره ۶ ماده ۱۰؛ شماره ۹۱۷۱۵/ت۶۵۶۲۶هـ مورخ ۵ آبان ۱۴۰۵

نویسنده و تأیید حقوقی: لیلا فرج‌زاده، سردفتر دفتر اسناد رسمی ۶۶۲ تهران · درباره دفترخانه


https://www.notary662th.ir/?p=43362

پست‌های مرتبط

- دیدگاه‌ها -

2 پاسخ

دیدگاهتان را بنویسید

نشانی ایمیل شما منتشر نخواهد شد. بخش‌های موردنیاز علامت‌گذاری شده‌اند *

دفتر اسناد رسمی ۶۶۲ تهران

جستجوی پیشرفته اسناد

فیلترهای عمومی
دقیقا همین عنوان
جستجو در عناوین
جستجو در متن محتوا
فیلتر بر اساس سبک محتوا
نوشته‌ها
برگه‌ها
پایگاه مستندات
LFZ lOGO e1697647803710