زمین را برای تقسیم بین دو قطعه اندازه گرفتهاند، یا سازنده گفته جای پارک واحد شما روی نقشه مشخص است. در هر دو موقعیت با نقشه تفکیکی سروکار دارید، اما اطلاعات نقشه و مسیر بررسی آن فرق میکند. این راهنما نشان میدهد برای ملک شما کدام نقشه لازم است و قبل از تحویل یا معامله چه چیزهایی را روی آن کنترل کنید.
آخرین بررسی منابع
نقشه تفکیکی، نقشه فنیای است که حدود، ابعاد و مساحت قطعات یک زمین یا واحدها، پارکینگها، انباریها و فضاهای مشترک یک ساختمان را مشخص میکند. برای زمین، نقشه چگونگی قطعهبندی را نشان میدهد. برای آپارتمان، نقشه حاصل برداشت وضع اجراشده و مبنای بررسی مشخصات بخشهای ساختمان در فرایند ثبتی است.
نقشه تفکیکی چیست و چه کاربردی دارد؟
در تفکیک زمین، سؤال این است که یک قطعه اولیه به چه قطعاتی تقسیم میشود و هر قطعه چه ابعاد، مساحت و دسترسیای دارد. در تفکیک ساختمان، سؤال این است که حدود هر واحد کجاست و پارکینگ، انباری و قسمتهای مشترک در کدام بخش ساختمان قرار دارند. نقشه تفکیکی پاسخ این سؤالها را بهصورت ترسیمی و اندازهگذاریشده ثبت میکند.
این نقشه در پرونده ثبتی نقش فنی دارد. برای نمونه، شماره یک پارکینگ روی پلان به شما کمک میکند جای آن را پیدا کنید. برای بررسی اینکه همان پارکینگ در مدارک رسمی به کدام واحد تعلق دارد، شماره و موقعیت آن را با شرح پارکینگ و انباری در صورتمجلس تفکیکی و سند تطبیق دهید.
| مدرک | به کدام سؤال جواب میدهد؟ |
|---|---|
| نقشه تفکیکی | تقسیم ملک چگونه ترسیم شده و حدود و اندازه هر بخش چیست؟ |
| نقشه معماری | پلان و چیدمان طراحیشده ساختمان چگونه است؟ برداشت تفکیکی، وضع اجرا را با مدارک پرونده میسنجد. |
| نقشه UTM | مختصات و موقعیت محدوده برداشتشده کجاست؟ کاربرد آن را در راهنمای جانمایی ملک و نقشه UTM ببینید. |
| صورتمجلس تفکیکی | ثبت چه مشخصاتی را برای قطعات یا واحدهای تفکیکشده در پرونده درج کرده است؟ |
نقشه تفکیکی زمین و نمونه خواندن آن
برای خواندن نقشه تفکیکی زمین ابتدا حد بیرونی ملک اولیه، جهت شمال و معبر مجاور را پیدا کنید. سپس شماره قطعات، خط مرز بین آنها، طول اضلاع و مساحت هر قطعه را با جدول مساحت تطبیق دهید. اگر سطحی برای معبر یا اصلاحی در نقشه نشان داده شده، اثر آن را در جدول مساحت و نسخه تأییدشده نقشه دنبال کنید.
چرا جمع مساحتها برای تأیید کافی نیست؟
در نمونه بالا جمع مساحت قطعات ۴۰۰ مترمربع است. با این حال، اگر برِ ۱۰ متری با ضابطه همان محل سازگار نباشد یا بخشی از زمین در طرح تعریض معبر قرار بگیرد، نقشه باید دوباره بررسی شود. امکان قطعهبندی به موقعیت ملک و ضوابط مصوب همان محدوده وابسته است.
طبق ماده ۱۰۱ اصلاحی قانون شهرداری، مصوب ۲۸ فروردین ۱۳۹۰، در تفکیک اراضی واقع در محدوده و حریم شهر، نقشه تأییدشده شهرداری مربوط، مبنای اقدام مرجع ثبتی یا حسب مورد دادگاه است. برای جزئیات ضوابط و سهم احتمالی شهرداری، شرایط تفکیک عرصه و نحوه اعمال ماده ۱۰۱ را بخوانید. برای زمین کشاورزی، باغ و اراضی خارج از محدوده یا حریم، ابتدا مرجع و ضوابط خاص ملک را مشخص کنید.
نقشه تفکیکی ساختمان و آپارتمان چه چیزهایی را نشان میدهد؟
نقشه تفکیکی ساختمان بر پایه برداشت طبقات تهیه میشود. محل واحد، حدود و مساحت، شماره و موقعیت پارکینگ و انباری و مسیرهای مشترک مانند راهپله، رمپ و راهرو از مواردی است که هنگام خواندن نقشه بررسی میشوند. جزئیات گزارش با نوع بنا و قالب مورد پذیرش مرجع پرونده تغییر میکند.

فرق قسمت تفکیکی و مشاع در نقشه چیست؟
قسمت اختصاصی برای بهرهبرداری اختصاصی مشخص میشود. قسمت مشاع، مانند راهپله مشترک، در استفاده یا مالکیت مشترک باقی میماند. ملاک بررسی، مقررات و مدارک رسمی ملک است. وجود خط، رنگ یا شماره روی یک نقشه اولیه بهتنهایی وضعیت حقوقی فضا را تعیین نمیکند. مبنای تشخیص را در مواد ۱ و ۲ قانون تملک آپارتمانها و آییننامه اجرایی آن ببینید.
اگر فایل معماری پارکینگ شماره ۳ را نشان میدهد و برداشت تفکیکی شماره دیگری دارد، پیش از درج شماره در قرارداد، هر دو مدرک را کنار صورتمجلس و سند بگذارید. برای ادامه مسیر پس از برداشت، راهنمای تفکیک اعیان و تشکیل پرونده واحدهای ساختمان را ببینید.
مدارک لازم برای نقشه تفکیکی زمین و ساختمان
این فهرست برای آمادهکردن پرونده است. از مرجع پذیرنده بپرسید کدام نسخه، استعلام و قالب فایل را برای ملک شما میخواهد.
| پرونده | چه مدارکی پیش از ارجاع آماده کنیم؟ |
|---|---|
| مدارک مشترک | سند مالکیت و مشخصات پلاک، مدرک هویتی متقاضی و مدرک نمایندگی در صورت پیگیری توسط وکیل یا نماینده. |
| زمین | نقشه یا مدارک موجود حدود ملک، اطلاعات معبر و در صورت درخواست مرجع، نقشه وضع موجود، اطلاعات طرح یا استعلامهای مربوط به محل. |
| ساختمان | پروانه و پلانهای مصوب یا آخرین اصلاحیه مرتبط، گواهی پایانکار در مرحله مربوط، نامه ارجاع در مسیرهایی که لازم است و هماهنگی دسترسی به طبقات و فضاهای جانبی. |
اگر پلاک، مساحت سند و حدود مشاهدهشده با هم نمیخوانند، اختلاف را قبل از قطعهبندی به تهیهکننده نقشه و مرجع پرونده اعلام کنید. در چنین وضعی، راهنمای اصلاح مشخصات و حدود سند مالکیت کمک میکند سؤال درست را از ثبت بپرسید.
نحوه تهیه نقشه تفکیکی و انتخاب مرجع شروع
نوع پرونده را مشخص کنید
برای تقسیم زمین شهری، ابتدا ضوابط و مسیر پذیرش نقشه را از شهرداری محل بپرسید. برای تفکیک ساختمان، مسیر ارجاع را از اداره ثبت محل یا مرجع معرفیشده برای نقشهبرداری ساختمان پیگیری کنید.
تهیهکننده و قالب مورد قبول را استعلام کنید
قبل از سفارش، بپرسید چه شخص یا مرجعی مجاز به تهیه نقشه پرونده شماست و خروجی با چه قالب، مهر یا تأییدی پذیرفته میشود. در مسیرهای دارای ارجاع، سفارش را مطابق همان مسیر انجام دهید.
برداشت و ترسیم را با مدارک مقایسه کنید
در زمین، حدود و ابعاد و دسترسی قطعات کنترل میشود. در ساختمان، نقشهبردار وضع اجراشده طبقات و فضاهای جانبی را برداشت میکند و اختلافهای احتمالی با مدارک باید روشن شود.
نسخه نهایی و رسید تحویل را نگه دارید
نقشه مربوط به همان پلاک را از مسیر اعلامشده برای بررسی یا تأیید تحویل دهید. نسخه نهایی، شماره پیگیری و هر اصلاحیه را برای مراحل بعدی نگه دارید.
سامانه نقشههای تفکیکی نظام مهندسی در تهران و اصفهان
سازمان نظام مهندسی ساختمان استان تهران در فهرست خدمات الکترونیکی خود نشانی survey.tceo.ir را برای نقشههای تفکیکی معرفی کرده است. اگر دنبال «درگاه قدیم» یا صفحه نوبتدهی هستید، نشانی جاری و شیوه ارجاع را از سازمان نظام مهندسی ساختمان استان تهران پیگیری کنید. برای پرونده اصفهان، راه ورود و پذیرش منطقه را از سازمان نظام مهندسی ساختمان استان اصفهان یا اداره ثبت محل بگیرید. پیش از واردکردن اطلاعات ملک، دامنه را با اطلاعیه رسمی استان تطبیق دهید.
درخواست برداشت یا نوبت نقشهبرداری مربوط به تهیه نقشه است. اگر نقشه قبلاً تهیه شده و دنبال نسخه یا وضعیت مدرک ثبتی هستید، راهنمای دریافت و پیگیری صورتمجلس تفکیکی مسیر آن درخواست را توضیح میدهد.
هزینه نقشه تفکیکی ساختمان چگونه مشخص میشود؟
برای برآورد، اول بپرسید قیمت مربوط به چه خدمتی است. دستمزد برداشت و ترسیم نقشه، هزینه احتمالی مراجعه یا اصلاح نقشه و هزینههای اداری و ثبتی ممکن است جداگانه محاسبه شوند. قدرالسهم احتمالی شهرداری در تفکیک زمین موضوع جداگانهای است و باید برای همان پرونده بررسی شود.
هنگام استعلام قیمت، استان و شهر، نوع ملک، زیربنا یا مساحت زمین، تعداد طبقات، تعداد واحدها و وجود زیرزمین را اعلام کنید. از مرجع ارجاع یا ارائهدهنده مجاز بخواهید تعرفه جاری، تاریخ اعتبار و خدمات داخل مبلغ را مشخص کند. اگر بخشی از ملک در بازدید اولیه قابل دسترس نیست، درباره هزینه و زمان بازدید دوباره هم سؤال کنید.
قبل از تأیید نقشه یا معامله چه مواردی را کنترل کنیم؟
- هویت و نسخه نقشه: پلاک، نشانی، طبقه و تاریخ یا شماره نسخه را با پرونده تطبیق دهید.
- برای زمین: حد بیرونی، طول اضلاع، راه دسترسی، قطعات شمارهدار و جدول مساحت را کنار هم ببینید.
- برای ساختمان: شماره واحد، محل دقیق پارکینگ و انباری، دسترسی آنها و مسیرهای مشترک را روی پلان پیدا کنید.
- مغایرتها: اختلاف بین پلان، وضع موجود، پایانکار و مدارک ثبتی را یادداشت کنید و اصلاح یا توضیح مکتوب بخواهید.
اگر هدف شرکا این است که سهم مشاع هر نفر به قطعه مستقل تبدیل شود، صرف ترسیم قطعات، سهم هر نفر را تعیین نمیکند. برای تشخیص مسیر، تفاوت افراز ملک مشاع و تفکیک قطعات را بررسی کنید.
سؤالات متداول درباره نقشه تفکیکی
نقشه تفکیکی را از کجا بگیریم؟
برای تفکیک زمین شهری از شهرداری محل درباره ضوابط و قالب نقشه بپرسید. برای آپارتمان، اداره ثبت محل یا مرجع معرفیشده در فرایند ارجاع، مسیر تهیه یا درخواست نسخه قبلی را مشخص میکند.
آیا میتوان نمونه نقشه تفکیکی زمین را برای پرونده استفاده کرد؟
نمونه آموزشی برای شناخت اجزای نقشه کاربرد دارد. نقشه قابل بررسی در پرونده باید بر اساس حدود، اندازهها و ضوابط همان ملک تهیه شود.
آیا نقشه تفکیکی و صورتمجلس تفکیکی یکی هستند؟
نقشه شکل، موقعیت و اندازه بخشها را نشان میدهد. صورتمجلس تفکیکی مدرک ثبتیای است که مشخصات قطعات یا واحدهای تفکیکشده در آن درج میشود.
آیا نقشه معماری یا UTM جای نقشه تفکیکی را میگیرد؟
نقشه معماری طرح بنا را نشان میدهد و UTM برای بیان مختصات بهکار میرود. نقشه تفکیکی اطلاعات تقسیمبندی ملک را ارائه میکند و ممکن است بنا به پرونده از دادههای هر دو استفاده کند.
بدون پایانکار میشود نقشه تفکیکی ساختمان گرفت؟
برداشت اولیه و پذیرش نقشه برای تکمیل پرونده ثبتی دو مرحله متفاوتاند. پیش از سفارش، از اداره ثبت محل بپرسید پرونده شما در کدام مرحله به پایانکار یا مدرک دیگری نیاز دارد.
اگر شماره پارکینگ یا مساحت واحد در نقشه متفاوت باشد چه کنیم؟
نسخه و تاریخ نقشه را با صورتمجلس، سند و مدارک ساختمانی مقایسه کنید. برای اختلاف باقیمانده، توضیح یا نقشه اصلاحی را از تهیهکننده و مرجع پرونده بخواهید.
آیا برای هزینه نقشه تفکیکی ساختمان مبلغ ثابتی وجود دارد؟
برای قیمت قابل استناد، تعرفه جاری استان و شرایط همان ساختمان را از مرجع ارجاع بخواهید. زیربنا، طبقات و خدماتی که در سفارش آمدهاند در برآورد اثر دارند.
بررسی مدارک تفکیکی پیش از تنظیم سند
دفتر اسناد رسمی ۶۶۲ تهران
برای بررسی مدارک ثبتی پیش از تنظیم سند، تصویر سند و صورتمجلس یا نقشه موجود را از مسیر رزرو برای دفترخانه ارسال کنید.
مستندات و منابع
- متن ابلاغی اصلاح ماده ۱۰۱ قانون شهرداری، مصوب ۲۸ فروردین ۱۳۹۰
- قانون تملک آپارتمانها، مصوب ۱۳۴۳، مواد ۱ و ۲
- آییننامه اجرایی قانون تملک آپارتمانها، مصوب ۱۳۴۷، فصل قسمتهای اختصاصی و مشترک
- معرفی سامانهها از طرف سازمان نظام مهندسی ساختمان استان تهران
تهیه تحریریه دفتر اسناد رسمی ۶۶۲ تهران